Tặng cho đất chưa bàn giao là tình huống có thể phát sinh trong thực tế khi hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, nhà ở đã được công chứng nhưng bên tặng cho vẫn chưa giao tài sản cho bên nhận. Khi đó, nhiều người băn khoăn liệu hợp đồng đã công chứng có đủ căn cứ để bên nhận yêu cầu bàn giao nhà đất hay không.
Việc xác định quyền của bên nhận không chỉ phụ thuộc vào việc hợp đồng đã được công chứng. Các bên còn cần xem xét thời điểm chuyển quyền, nội dung thỏa thuận trong hợp đồng và tình trạng đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản.
Nếu bên tặng cho không tự nguyện bàn giao, bên nhận cần xác định rõ quyền và nghĩa vụ của mình trước khi yêu cầu thực hiện. Bài viết dưới đây sẽ phân tích những vấn đề quan trọng cần lưu ý trong trường hợp này.
>>> Xem thêm: Tặng cho nhà đất nhưng không sang tên: Người nhận có được quyền xây dựng nhà mới?
1. Hợp đồng tặng cho nhà đất đã công chứng nhưng chưa bàn giao có hiệu lực thế nào?
1.1. Công chứng không đồng nghĩa với việc nhà đất đã được bàn giao
Công chứng hợp đồng là bước xác nhận tính hợp pháp của giao dịch theo quy định. Việc công chứng và việc bàn giao tài sản là hai vấn đề có thể được thực hiện vào những thời điểm khác nhau.
Các bên có thể thỏa thuận thời điểm giao nhà, giao đất trong hợp đồng. Vì vậy, việc bên nhận chưa được bàn giao tài sản ngay sau khi ký hợp đồng không nhất thiết đồng nghĩa với việc hợp đồng không có giá trị.
Cần kiểm tra chính xác nội dung hợp đồng để xác định nghĩa vụ bàn giao của bên tặng cho.
1.2. Thời điểm chuyển quyền đối với quyền sử dụng đất
Đối với việc tặng cho quyền sử dụng đất, cần phân biệt giữa thời điểm hợp đồng được công chứng và thời điểm quyền được đăng ký theo quy định pháp luật.
Hợp đồng có thể đã được công chứng nhưng thủ tục đăng ký biến động, sang tên chưa hoàn tất. Khi đó, quyền của bên nhận cần được xem xét dựa trên tình trạng pháp lý cụ thể của giao dịch.
Do đó, không nên chỉ căn cứ vào việc có hợp đồng công chứng để kết luận ngay rằng bên nhận đã hoàn toàn có quyền đối với nhà đất.
1.3. Nội dung hợp đồng là căn cứ quan trọng để xác định quyền của bên nhận
Hợp đồng tặng cho cần được đọc kỹ trước khi xác định bên nhận có quyền yêu cầu bàn giao hay không.
Một số nội dung cần kiểm tra gồm:
- Thời điểm bàn giao nhà đất.
- Quyền và nghĩa vụ của bên tặng cho.
- Quyền và nghĩa vụ của bên nhận.
- Điều kiện tặng cho nếu có.
- Thỏa thuận về việc đăng ký sang tên.
- Thỏa thuận về việc quản lý, sử dụng tài sản sau khi ký hợp đồng.
Nếu hợp đồng đã quy định rõ thời điểm và trách nhiệm bàn giao, đây sẽ là căn cứ quan trọng để các bên thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình.
2. Bên nhận có quyền yêu cầu bàn giao nhà đất không?
2.1. Trường hợp hợp đồng đã quy định nghĩa vụ bàn giao
Nếu hợp đồng xác định bên tặng cho có nghĩa vụ bàn giao nhà đất vào một thời điểm cụ thể, bên nhận có thể yêu cầu thực hiện đúng thỏa thuận khi thời hạn đã đến.
Trước tiên, các bên nên trao đổi để thống nhất việc bàn giao. Việc lập biên bản bàn giao cũng giúp ghi nhận rõ tình trạng tài sản và thời điểm thực hiện.
Nếu bên tặng cho không thực hiện nghĩa vụ dù đã đến thời hạn, bên nhận có thể xem xét các biện pháp pháp lý phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
2.2. Trường hợp hợp đồng không ghi rõ thời điểm bàn giao
Không phải hợp đồng tặng cho nào cũng quy định chi tiết thời điểm giao nhà đất. Trong trường hợp này, cần xem xét toàn bộ nội dung hợp đồng và quy định pháp luật có liên quan.
Các bên có thể thống nhất thêm về thời gian, địa điểm và phương thức bàn giao. Việc thỏa thuận bằng văn bản sẽ giúp hạn chế tranh chấp sau này.
Nếu không thể thống nhất, bên nhận nên được tư vấn dựa trên hồ sơ cụ thể trước khi thực hiện yêu cầu đối với bên tặng cho.
2.3. Bên tặng cho không tự nguyện bàn giao thì phải làm gì?
Khi bên tặng cho không bàn giao nhà đất, bên nhận không nên tự ý chiếm giữ hoặc sử dụng tài sản bằng biện pháp cưỡng ép.
Trước hết, bên nhận có thể gửi yêu cầu bằng văn bản. Nội dung nên nêu rõ căn cứ của yêu cầu, tài sản cần bàn giao và thời hạn đề nghị thực hiện.
Nếu tranh chấp không thể giải quyết bằng thương lượng, bên nhận có thể cân nhắc phương án giải quyết tranh chấp theo quy định pháp luật.
2.4. Bên nhận có thể đòi lại nhà đất bằng cách nào?
Quyền yêu cầu của bên nhận phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của giao dịch. Hồ sơ cần được xem xét gồm hợp đồng tặng cho, giấy chứng nhận và các giấy tờ liên quan.
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, các tài liệu này có thể là căn cứ quan trọng để xác định quyền, nghĩa vụ của mỗi bên.
Bên nhận nên tránh tự ý thay đổi hiện trạng nhà đất hoặc đưa người vào sử dụng khi chưa xác định rõ quyền của mình. Điều này có thể làm phát sinh thêm tranh chấp.

>>> Xem thêm: Muốn tiết kiệm thời gian khi làm thủ tục nhà đất, hãy tìm hiểu Dịch vụ sổ đỏ
3. Những trường hợp cần đặc biệt lưu ý khi tặng cho nhà đất chưa bàn giao
3.1. Nhà đất chưa được sang tên cho bên nhận
Đây là trường hợp thường gây ra nhiều thắc mắc. Hợp đồng tặng cho đã được công chứng nhưng giấy chứng nhận vẫn đứng tên bên tặng cho.
Khi đó, các bên cần tiếp tục thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định. Việc chậm sang tên có thể làm phát sinh những vấn đề pháp lý khác nếu bên tặng cho thay đổi ý chí hoặc tài sản xuất hiện tranh chấp.
Vì vậy, sau khi công chứng, bên nhận nên chủ động thực hiện thủ tục đăng ký quyền theo quy định.
3.2. Bên tặng cho vẫn đang quản lý và sử dụng nhà đất
Việc bên tặng cho tiếp tục ở hoặc quản lý nhà đất sau khi ký hợp đồng không nhất thiết đồng nghĩa với việc hợp đồng tặng cho không có hiệu lực.
Tuy nhiên, cần xác định các bên có thỏa thuận về việc tiếp tục sử dụng tài sản hay không. Nếu hợp đồng cho phép bên tặng cho sử dụng nhà đất trong một khoảng thời gian nhất định, bên nhận cần tôn trọng thỏa thuận đó.
Ngược lại, nếu đã đến thời điểm phải bàn giao mà bên tặng cho vẫn không thực hiện, bên nhận có thể yêu cầu thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận.
3.3. Nhà đất phát sinh tranh chấp sau khi ký hợp đồng
Nếu nhà đất phát sinh tranh chấp với người khác, việc bàn giao và đăng ký quyền có thể trở nên phức tạp hơn.
Bên nhận cần xác định nguồn gốc tranh chấp và tình trạng pháp lý của tài sản. Các bên không nên tự ý xử lý tài sản khi chưa làm rõ quyền của mình.
Trong trường hợp cần thiết, hồ sơ giao dịch nên được kiểm tra bởi công chứng viên hoặc người có chuyên môn pháp lý.
3.4. Bên tặng cho thay đổi ý định sau khi đã công chứng
Việc thay đổi ý định sau khi ký hợp đồng không đương nhiên làm cho hợp đồng tặng cho mất hiệu lực.
Khả năng hủy bỏ, sửa đổi hoặc chấm dứt giao dịch cần được xem xét dựa trên nội dung hợp đồng và quy định pháp luật. Đặc biệt, nếu tài sản đã được đăng ký sang tên thì việc xử lý càng cần căn cứ vào tình trạng pháp lý cụ thể.
Do đó, bên tặng cho không nên tự ý tuyên bố hủy giao dịch hoặc giữ nhà đất nếu chưa xác định rõ căn cứ pháp lý.
4. Cách hạn chế tranh chấp khi tặng cho nhà đất chưa bàn giao
4.1. Ghi rõ thời điểm bàn giao trong hợp đồng
Khi lập hợp đồng tặng cho, các bên nên thỏa thuận cụ thể về thời điểm bàn giao nhà đất.
Nội dung càng rõ ràng thì việc xác định trách nhiệm của mỗi bên càng thuận lợi. Các bên cũng nên quy định địa điểm và phương thức bàn giao nếu cần thiết.
4.2. Lập biên bản khi thực hiện bàn giao
Khi giao nhà đất, các bên nên lập biên bản bàn giao. Biên bản có thể ghi nhận thời gian, địa điểm và tình trạng tài sản tại thời điểm giao nhận.
Nếu nhà có tài sản, trang thiết bị hoặc giấy tờ đi kèm, các bên cũng nên liệt kê rõ trong biên bản.
Đây là tài liệu hữu ích nếu sau này phát sinh tranh chấp về việc đã bàn giao hay chưa.
4.3. Hoàn tất thủ tục sang tên sau khi công chứng
Công chứng hợp đồng chưa phải lúc nào cũng là bước cuối cùng của giao dịch nhà đất. Bên nhận cần quan tâm đến thủ tục đăng ký biến động và các nghĩa vụ liên quan.
Việc hoàn tất thủ tục sang tên giúp cập nhật thông tin người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản theo quy định.
Các bên nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và thực hiện thủ tục trong thời gian phù hợp.
4.4. Kiểm tra kỹ điều khoản trước khi ký hợp đồng
Trước khi ký, các bên cần đọc kỹ các điều khoản liên quan đến bàn giao và sử dụng tài sản.
Đặc biệt, cần làm rõ những vấn đề như:
- Khi nào bàn giao nhà đất?
- Ai chịu trách nhiệm thực hiện thủ tục sang tên?
- Ai quản lý tài sản trong thời gian chờ sang tên?
- Có điều kiện tặng cho hay không?
- Nếu một bên không thực hiện đúng thỏa thuận thì xử lý thế nào?
Việc làm rõ những nội dung này ngay từ đầu có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tranh chấp.
4.5. Nên kiểm tra hồ sơ trước khi công chứng
Đối với giao dịch tặng cho nhà đất, việc kiểm tra hồ sơ trước khi ký rất quan trọng. Công chứng viên có thể kiểm tra giấy tờ và hướng dẫn các bên về nội dung cần chuẩn bị.
Nếu giao dịch có tình tiết đặc biệt như chưa bàn giao nhà, bên tặng cho tiếp tục sử dụng tài sản hoặc có nhiều người cùng quyền, các bên nên trao đổi rõ ngay từ đầu.
Điều này giúp hợp đồng thể hiện đầy đủ ý chí của các bên và hạn chế những cách hiểu khác nhau sau này.

>>> Xem thêm: Một bước chuẩn bị đúng có thể giúp quá trình công chứng mua bán nhà đất thuận lợi hơn
Kết luận
Tặng cho đất chưa bàn giao không đồng nghĩa với việc bên nhận đương nhiên mất quyền yêu cầu thực hiện hợp đồng. Việc bên nhận có thể yêu cầu bàn giao nhà đất hay không cần căn cứ vào nội dung hợp đồng, thời điểm thực hiện nghĩa vụ, tình trạng đăng ký quyền và các tình tiết cụ thể của giao dịch.
Để hạn chế tranh chấp, các bên nên quy định rõ thời điểm bàn giao, trách nhiệm sang tên và quyền quản lý, sử dụng nhà đất trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục. Khi phát sinh bất đồng, không nên tự ý chiếm giữ hoặc thay đổi hiện trạng tài sản mà cần lựa chọn phương án xử lý phù hợp.
Nếu cần tư vấn, kiểm tra hồ sơ hoặc lập hợp đồng tặng cho nhà đất, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn về hồ sơ, trình tự công chứng và các vấn đề liên quan đến giao dịch tặng cho nhà đất.
>>> Xem thêm: Chọn đúng văn phòng công chứng ngay từ đầu có thể hạn chế việc phải đi lại nhiều lần
>>> Xem thêm: Một nơi xử lý được nhiều thứ tiếng sẽ thuận tiện hơn đáng kể; dịch thuật đa ngôn ngữ là lựa chọn đáng cân nhắc
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
