Tình trạng nhà đất bị hàng xóm hoặc người khác lấn chiếm nhiều năm có thể dẫn đến tranh chấp phức tạp. Người sử dụng đất đôi khi không thể trực tiếp giải quyết vì ở xa, bận công việc hoặc gặp khó khăn khi đi lại. Khi đó, việc ủy quyền cho người khác thực hiện các công việc phù hợp có thể giúp quá trình xử lý thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, giấy ủy quyền không tự động giúp chủ đất lấy lại tài sản. Nội dung ủy quyền cần rõ ràng, đúng quy định và phù hợp với từng giai đoạn giải quyết tranh chấp. Vậy hợp đồng ủy quyền đòi đất lấn chiếm cần lập như thế nào? Người được ủy quyền có thể thực hiện những công việc gì? Những vấn đề nào cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp?
>>> Xem thêm: Hợp đồng tặng cho nhà đất giữa chú ruột và cháu ruột: Nghĩa vụ thuế
1. Hợp đồng ủy quyền đòi lại nhà đất bị lấn chiếm là gì?
1.1. Khái niệm hợp đồng ủy quyền đòi đất lấn chiếm
Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa bên ủy quyền và bên được ủy quyền. Theo đó, bên được ủy quyền thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền trong phạm vi đã thỏa thuận.
Đối với tranh chấp nhà đất, người có quyền sử dụng đất có thể ủy quyền cho người khác liên hệ với bên lấn chiếm. Người được ủy quyền cũng có thể làm việc với cơ quan nhà nước hoặc thực hiện các thủ tục pháp lý phù hợp.
Phạm vi ủy quyền cần được xác định cụ thể. Văn bản có thể đề cập đến việc thu thập giấy tờ, gửi yêu cầu chấm dứt hành vi lấn chiếm hoặc tham gia hòa giải. Nếu cần khởi kiện, nội dung ủy quyền phải phù hợp với quy định tố tụng.
1.2. Trường hợp nên lập hợp đồng ủy quyền
Việc ủy quyền có thể hữu ích trong nhiều tình huống. Chẳng hạn, chủ đất đang sinh sống ở tỉnh khác hoặc ở nước ngoài. Người có quyền sử dụng đất cũng có thể không đủ thời gian trực tiếp theo đuổi vụ việc.
Một số trường hợp thường gặp gồm:
- Nhà đất bị hàng xóm xây tường, dựng hàng rào lấn sang.
- Người khác sử dụng một phần đất trong thời gian dài mà không được đồng ý.
- Lối đi, ranh giới hoặc diện tích đất đang có tranh chấp.
- Chủ đất cần người đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
- Người có quyền sử dụng đất muốn ủy quyền thực hiện thủ tục khởi kiện hoặc thi hành bản án.
Dù thuộc trường hợp nào, chủ đất cũng nên kiểm tra giấy tờ pháp lý trước khi lập hợp đồng. Việc sử dụng đất lâu năm của người khác không tự động chứng minh họ có quyền sử dụng hợp pháp. Ngược lại, người yêu cầu trả đất cũng cần chứng minh căn cứ bảo vệ quyền lợi của mình.
1.3. Phân biệt ủy quyền đòi đất với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Ủy quyền không đồng nghĩa với chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Hợp đồng ủy quyền chỉ trao quyền thực hiện những công việc được xác định trong văn bản. Quyền sử dụng đất không tự động chuyển sang người được ủy quyền.
Người được ủy quyền không đương nhiên trở thành chủ đất. Họ cũng không thể tự ý bán, tặng cho hoặc thế chấp nhà đất nếu không có căn cứ pháp lý phù hợp.
Vì vậy, nội dung hợp đồng cần thể hiện rõ mục đích đại diện. Nếu chỉ nhằm yêu cầu người lấn chiếm trả lại đất, không nên ghi nhận những quyền định đoạt tài sản không cần thiết.
2. Nội dung cần có trong hợp đồng ủy quyền đòi đất lấn chiếm
2.1. Thông tin của bên ủy quyền và bên được ủy quyền
Hợp đồng cần ghi đầy đủ thông tin của các bên. Những thông tin cơ bản gồm họ tên, ngày sinh, thông tin giấy tờ tùy thân và địa chỉ liên hệ.
Nếu bên ủy quyền là tổ chức, văn bản cần thể hiện thông tin pháp lý và người đại diện có thẩm quyền. Trường hợp có nhiều người cùng đứng tên quyền sử dụng đất, cần xác định ai có quyền ký và phạm vi đại diện.
Các bên nên kiểm tra thông tin trên giấy tờ gốc. Sai sót về họ tên, số giấy tờ hoặc địa chỉ có thể gây khó khăn khi làm việc với cơ quan chức năng.
2.2. Mô tả rõ nhà đất đang bị lấn chiếm
Đối tượng ủy quyền phải được mô tả cụ thể. Hợp đồng nên ghi địa chỉ nhà đất, số thửa, tờ bản đồ và diện tích theo giấy tờ hiện có.
Nếu chỉ một phần đất bị lấn chiếm, cần xác định vị trí và diện tích phần đất đó. Các bên có thể sử dụng sơ đồ, trích đo địa chính hoặc tài liệu liên quan để làm rõ ranh giới.
Ngoài ra, nên nêu thông tin về người đang sử dụng phần đất tranh chấp. Hợp đồng cũng có thể ghi nhận thời điểm phát sinh tranh chấp và các biện pháp đã thực hiện trước đó.
Việc mô tả chính xác giúp người được ủy quyền xác định phạm vi công việc. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tranh cãi khi thực hiện hợp đồng.
2.3. Quy định cụ thể phạm vi và thời hạn ủy quyền
Phạm vi ủy quyền là nội dung đặc biệt quan trọng. Các bên nên liệt kê rõ từng công việc mà người được ủy quyền được phép thực hiện.
Tùy trường hợp, phạm vi có thể bao gồm:
- Thu thập, sao chụp và nộp giấy tờ liên quan đến nhà đất.
- Gửi văn bản yêu cầu chấm dứt hành vi lấn chiếm.
- Làm việc với người đang sử dụng đất và các bên liên quan.
- Tham gia hòa giải, cung cấp tài liệu và trình bày ý kiến.
- Liên hệ cơ quan có thẩm quyền để đề nghị giải quyết tranh chấp.
- Thực hiện thủ tục khởi kiện hoặc tham gia tố tụng trong phạm vi pháp luật cho phép.
Thời hạn ủy quyền cần được ghi rõ. Các bên có thể xác định thời hạn theo ngày cụ thể hoặc theo khoảng thời gian nhất định. Nếu muốn ủy quyền đến khi hoàn thành công việc, nên mô tả rõ sự kiện kết thúc.
Đối với việc khởi kiện và tham gia tố tụng, cần tuân thủ quy định của pháp luật tố tụng. Không phải mọi công việc đều có thể thực hiện chỉ dựa trên một câu ủy quyền chung chung.
2.4. Quyền, nghĩa vụ và chi phí thực hiện công việc
Hợp đồng cần xác định quyền và nghĩa vụ của mỗi bên. Bên ủy quyền phải cung cấp thông tin, giấy tờ cần thiết và phối hợp khi được yêu cầu. Bên được ủy quyền phải thực hiện đúng phạm vi đã thỏa thuận.
Nếu có thù lao, các bên nên ghi rõ mức phí và thời điểm thanh toán. Trường hợp phát sinh chi phí đo đạc, sao lục hồ sơ hoặc đi lại, cần quy định cách thanh toán và chứng từ liên quan.
Các bên cũng nên thỏa thuận về việc báo cáo tiến độ. Khi có tài liệu mới hoặc phát sinh tình tiết quan trọng, người được ủy quyền cần thông báo kịp thời.

>>> Xem thêm: Chỉ một chút nhầm lẫn về thủ tục chứng thực cũng có thể khiến bạn mất thêm thời gian đi lại
3. Thủ tục lập hợp đồng và sử dụng văn bản để đòi lại đất
3.1. Chuẩn bị giấy tờ trước khi lập hợp đồng
Trước khi ký hợp đồng, bên ủy quyền nên chuẩn bị giấy tờ tùy thân và tài liệu về nhà đất. Tùy vụ việc, hồ sơ có thể gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
- Hợp đồng, giấy tờ chuyển quyền hoặc tài liệu xác lập quyền sử dụng đất.
- Trích lục bản đồ, sơ đồ thửa đất hoặc tài liệu đo đạc.
- Hình ảnh, video và tài liệu thể hiện tình trạng lấn chiếm.
- Văn bản trao đổi, yêu cầu trả đất hoặc tài liệu hòa giải trước đó.
- Giấy tờ liên quan đến thừa kế, đồng sở hữu hoặc đại diện, nếu có.
Không phải vụ việc nào cũng cần toàn bộ giấy tờ trên. Hồ sơ thực tế phụ thuộc vào nguồn gốc đất và diễn biến tranh chấp.
Nếu giấy tờ có điểm chưa thống nhất, nên kiểm tra trước khi ký. Việc xác minh sớm giúp hạn chế sai sót trong quá trình giải quyết.
3.2. Lập và ký hợp đồng ủy quyền
Các bên cần thống nhất phạm vi công việc, thời hạn và quyền hạn của người đại diện. Nội dung phải thể hiện rõ mục đích đòi lại nhà đất đang bị lấn chiếm.
Hợp đồng cần được lập theo quy định của pháp luật. Tùy nội dung và trường hợp cụ thể, các bên nên xem xét việc công chứng hoặc chứng thực để bảo đảm hình thức và thuận tiện khi sử dụng.
Khi ký kết, các bên cần có năng lực hành vi dân sự phù hợp. Việc ký phải tự nguyện, không bị lừa dối hoặc ép buộc. Người ký thay cũng cần có căn cứ đại diện hợp pháp.
Nếu bên ủy quyền ở nước ngoài, cần kiểm tra quy định về lập, chứng nhận và sử dụng giấy tờ ủy quyền có yếu tố nước ngoài. Yêu cầu cụ thể có thể khác nhau tùy quốc gia và nơi tiếp nhận hồ sơ.
3.3. Thương lượng và hòa giải tranh chấp
Sau khi có hợp đồng, người được ủy quyền có thể liên hệ bên đang lấn chiếm để làm rõ sự việc. Việc trao đổi nên dựa trên giấy tờ và thông tin có thể kiểm chứng.
Nếu phù hợp, các bên có thể thương lượng về ranh giới, việc di dời tài sản hoặc trả lại phần đất bị chiếm dụng. Nội dung thỏa thuận nên được lập thành văn bản để tránh phát sinh bất đồng.
Đối với tranh chấp đất đai, cần xác định đúng loại tranh chấp và yêu cầu pháp luật về hòa giải. Một số tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã trước khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Không nên mặc định mọi tranh chấp liên quan đến nhà đất đều có cùng điều kiện khởi kiện.
Nếu thương lượng không thành, người có quyền có thể xem xét các thủ tục tiếp theo theo quy định.
3.4. Khởi kiện và yêu cầu bảo vệ quyền lợi hợp pháp
Khi không thể giải quyết bằng thương lượng, chủ thể có quyền có thể cân nhắc khởi kiện. Người được ủy quyền chỉ được thực hiện các công việc tố tụng trong phạm vi phù hợp với pháp luật.
Hồ sơ cần nêu rõ yêu cầu và căn cứ bảo vệ quyền lợi. Tài liệu chứng minh có thể bao gồm giấy tờ về quyền sử dụng đất, hồ sơ địa chính, hình ảnh hiện trạng và chứng cứ về quá trình sử dụng đất.
Nếu có nguy cơ tài sản bị chuyển dịch hoặc hiện trạng bị thay đổi, người có quyền nên hỏi cơ quan tiến hành tố tụng hoặc luật sư về biện pháp khẩn cấp tạm thời phù hợp. Việc áp dụng biện pháp này phải đáp ứng điều kiện luật định.
Cần lưu ý, việc lập hợp đồng ủy quyền không bảo đảm chắc chắn sẽ lấy lại được đất. Kết quả giải quyết phụ thuộc vào chứng cứ, nguồn gốc đất và quy định pháp luật áp dụng.
4. Những lưu ý pháp lý khi ủy quyền đòi lại nhà đất bị lấn chiếm nhiều năm
4.1. Thời gian lấn chiếm lâu năm không tự quyết định quyền sử dụng đất
Nhiều người cho rằng đất bị chiếm dụng lâu năm thì không thể đòi lại. Cách hiểu này không chính xác trong mọi trường hợp.
Việc xác định quyền sử dụng đất phải căn cứ vào hồ sơ, nguồn gốc đất, quá trình quản lý và các quy định liên quan. Thời gian sử dụng thực tế có thể là một tình tiết cần xem xét, nhưng không tự động quyết định ai có quyền hợp pháp.
Chủ đất nên thu thập tài liệu về ranh giới, việc quản lý và các lần yêu cầu trả đất. Nếu có tranh chấp kéo dài, việc rà soát hồ sơ địa chính và chứng cứ là rất cần thiết.
4.2. Không tự ý dùng vũ lực hoặc phá dỡ tài sản
Khi phát hiện đất bị lấn chiếm, chủ đất không nên tự ý dùng vũ lực để đuổi người đang sử dụng đất. Việc phá dỡ công trình hoặc di chuyển tài sản của người khác cũng có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Người được ủy quyền cần hành động đúng phạm vi được giao. Không nên đe dọa, cưỡng ép hoặc tự tổ chức việc thu hồi đất khi chưa có căn cứ và thẩm quyền phù hợp.
Cách xử lý an toàn là lưu giữ chứng cứ, gửi yêu cầu bằng văn bản và sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp theo quy định. Nếu phát sinh hành vi đe dọa hoặc nguy cơ mất an toàn, cần liên hệ cơ quan có thẩm quyền.
4.3. Kiểm tra thời hiệu và đúng cơ quan giải quyết
Tranh chấp liên quan đến đất đai có thể thuộc các nhóm pháp lý khác nhau. Yêu cầu xác định ai có quyền sử dụng đất không hoàn toàn giống yêu cầu đòi lại tài sản hoặc yêu cầu bồi thường.
Vì vậy, không nên tự áp dụng một thời hiệu chung cho mọi vụ việc. Cần xác định chính xác bản chất yêu cầu, căn cứ khởi kiện và quy định có liên quan.
Việc xác định đúng cơ quan giải quyết cũng rất quan trọng. Tùy tính chất tranh chấp và quy định hiện hành, vụ việc có thể cần thực hiện thủ tục hòa giải hoặc được giải quyết theo trình tự tố tụng phù hợp.
Nếu tranh chấp đã kéo dài nhiều năm, người có quyền nên rà soát hồ sơ trước khi gửi đơn. Việc này giúp hạn chế nguy cơ nộp sai nơi hoặc thiếu tài liệu cần thiết.
4.4. Lựa chọn người được ủy quyền và bảo vệ quyền lợi của mình
Người được ủy quyền nên có khả năng xử lý hồ sơ, giao tiếp và theo dõi tiến độ. Nếu vụ việc phức tạp, có thể cân nhắc người có chuyên môn pháp lý phù hợp.
Bên ủy quyền không nên giao quyền quá rộng nếu không cần thiết. Những quyền liên quan đến việc định đoạt nhà đất cần được quy định cẩn trọng. Hợp đồng cũng nên xác định rõ việc giao nhận giấy tờ bản gốc và trách nhiệm bảo quản.
Trong quá trình thực hiện, các bên nên lưu giữ hợp đồng, giấy biên nhận, văn bản đã gửi và phản hồi nhận được. Những tài liệu này có thể hữu ích khi cần làm rõ quá trình đại diện.

>>> Xem thêm: Giấy tờ đã sẵn sàng, còn bạn đã chọn được dịch vụ công chứng phù hợp chưa?
Kết luận
Khi nhà đất bị lấn chiếm nhiều năm, chủ đất cần xác minh quyền sử dụng đất và lựa chọn cách giải quyết phù hợp. hợp đồng ủy quyền đòi đất lấn chiếm giúp người có quyền giao cho người khác thực hiện các công việc cụ thể. Tuy nhiên, hợp đồng phải xác định rõ phạm vi, thời hạn và trách nhiệm của các bên. Việc ủy quyền cũng không thay thế yêu cầu chứng minh quyền sử dụng đất hoặc tuân thủ thủ tục giải quyết tranh chấp.
Để hạn chế sai sót khi lập văn bản, các bên nên kiểm tra kỹ hồ sơ nhà đất và nội dung ủy quyền. Nếu cần hỗ trợ về hình thức hợp đồng và thủ tục công chứng, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ và thực hiện thủ tục phù hợp với quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Bạn cần hỗ trợ công chứng tại nhà? Hãy khám phá thông tin từ văn phòng công chứng để tìm hiểu phương án phù hợp
>>> Xem thêm: Cha mẹ dự định chuyển quyền sử dụng đất cho con nên tìm hiểu trước quy trình và nghĩa vụ có thể phát sinh; xem dịch vụ sang tên sổ đỏ cho con
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
