Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuMua đất người thân có thể giúp các bên thuận tiện hơn trong quá trình giao dịch. Người mua thường có tâm lý tin tưởng người bán vì có quan hệ gia đình. Do đó, một số trường hợp chỉ lập giấy viết tay hoặc thỏa thuận miệng.
Tuy nhiên, mua bán đất là giao dịch có giá trị lớn. Việc bỏ qua công chứng có thể tạo ra nhiều rủi ro pháp lý. Người mua có thể gặp khó khăn khi sang tên hoặc chứng minh quyền sử dụng đất.
Vậy có nên mua đất của người thân mà không làm công chứng? Người mua cần hiểu rõ quy định pháp luật trước khi quyết định. Bài viết dưới đây sẽ phân tích những vấn đề cần lưu ý.
>>> Xem thêm: Cảnh báo việc ký khống vào giấy tờ trống khi giao dịch đất.
1. Mua đất của người thân có bắt buộc công chứng không?
1.1. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch phổ biến trong lĩnh vực bất động sản. Hợp đồng thường được lập giữa bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng.
Theo quy định pháp luật đất đai, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất của cá nhân và hộ gia đình thường phải được công chứng hoặc chứng thực.
Do đó, quan hệ người thân không làm mất đi yêu cầu về hình thức hợp đồng. Cha mẹ bán đất cho con cũng cần tuân thủ quy định khi thực hiện chuyển nhượng.
1.2. Quan hệ gia đình không thay thế thủ tục công chứng
Nhiều người cho rằng người bán là cha mẹ, anh chị em hoặc người thân nên có thể mua bán bằng giấy viết tay.
Cách hiểu này tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Quan hệ gia đình chỉ thể hiện mối quan hệ giữa các bên. Quan hệ này không thay thế điều kiện về hình thức của hợp đồng.
Khi giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, các bên vẫn cần tuân thủ quy định pháp luật. Việc lập hợp đồng đúng hình thức giúp bảo vệ quyền lợi của cả người mua và người bán.
1.3. Trường hợp hợp đồng không công chứng có thể phát sinh vấn đề
Nếu hợp đồng thuộc trường hợp phải công chứng hoặc chứng thực nhưng các bên không thực hiện, giao dịch có thể gặp vấn đề về hiệu lực.
Người mua cũng có thể khó thực hiện thủ tục đăng ký sang tên. Khi tranh chấp xảy ra, giấy viết tay sẽ trở thành căn cứ cần được xem xét.
Tòa án có thể đánh giá nhiều yếu tố liên quan đến giao dịch. Kết quả giải quyết không phải lúc nào cũng bảo đảm quyền lợi như người mua mong muốn.
Vì vậy, không nên xem nhẹ yêu cầu công chứng chỉ vì hai bên có quan hệ gia đình.
2. Rủi ro khi mua đất của người thân mà không công chứng
2.1. Khó khăn khi sang tên quyền sử dụng đất
Sang tên là bước quan trọng sau khi hoàn tất việc chuyển nhượng đất.
Nếu hợp đồng không đáp ứng yêu cầu về hình thức, người mua có thể gặp khó khăn khi đăng ký biến động.
Cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu người dân bổ sung hoặc hoàn thiện hồ sơ theo quy định.
Điều này khiến quá trình sang tên kéo dài. Người mua cũng phải mất thêm thời gian để xử lý các vấn đề phát sinh.
2.2. Có thể xảy ra tranh chấp giữa các thành viên gia đình
Quan hệ gia đình không phải lúc nào cũng duy trì ổn định.
Sau khi giao dịch được thực hiện, các bên có thể phát sinh bất đồng về giá bán hoặc quyền sử dụng đất. Tranh chấp cũng có thể xảy ra khi người bán qua đời.
Một số thành viên khác trong gia đình có thể không công nhận giao dịch. Khi đó, người mua phải chứng minh quá trình mua bán và thanh toán.
Nếu chỉ có giấy viết tay, việc chứng minh có thể phức tạp hơn.
2.3. Rủi ro khi người bán thay đổi ý định
Khi chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý, người bán có thể thay đổi ý định.
Một số trường hợp người bán tiếp tục sử dụng đất hoặc không hợp tác sang tên. Người mua sẽ gặp khó khăn nếu quyền sử dụng đất vẫn đứng tên người bán.
Nếu hai bên không giải quyết được bằng thỏa thuận, tranh chấp có thể phải đưa ra cơ quan có thẩm quyền.
2.4. Khó chứng minh quyền lợi khi xảy ra tranh chấp
Người mua cần có tài liệu chứng minh giao dịch đã được thực hiện.
Các tài liệu có thể gồm:
- Hợp đồng hoặc giấy tờ mua bán.
- Chứng từ thanh toán.
- Giấy biên nhận tiền.
- Tin nhắn hoặc tài liệu trao đổi giữa các bên.
- Giấy tờ liên quan đến việc bàn giao đất.
Tuy nhiên, những tài liệu này không phải lúc nào cũng thay thế được hợp đồng đúng hình thức.
Vì vậy, công chứng vẫn là lựa chọn an toàn hơn khi thực hiện giao dịch.
>>> Xem thêm: Hồ sơ càng quan trọng, việc công chứng ủy quyền càng cần chính xác
3. Trường hợp nào mua đất người thân có thể không cần công chứng?
3.1. Cần phân biệt chuyển nhượng với tặng cho quyền sử dụng đất
Không phải mọi giao dịch giữa người thân đều là mua bán.
Cha mẹ có thể tặng cho quyền sử dụng đất cho con. Anh chị em cũng có thể thực hiện giao dịch tặng cho nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Tuy nhiên, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cũng thuộc trường hợp cần công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
Vì vậy, chuyển từ “mua bán” sang “tặng cho” không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua công chứng.
3.2. Một số trường hợp giao dịch có thể áp dụng hình thức khác
Pháp luật có quy định một số trường hợp hợp đồng, giao dịch về quyền sử dụng đất được thực hiện theo hình thức khác.
Tuy nhiên, người dân không nên tự suy đoán rằng giao dịch của mình thuộc trường hợp ngoại lệ.
Mỗi giao dịch cần được xem xét dựa trên chủ thể, loại đất và mục đích sử dụng. Ngoài ra, hình thức giao dịch cũng cần được kiểm tra trước khi thực hiện.
Nếu không chắc chắn, các bên nên hỏi cơ quan có thẩm quyền hoặc đơn vị chuyên môn.
3.3. Không nên dùng giấy viết tay thay cho hợp đồng công chứng
Giấy viết tay có thể ghi nhận thỏa thuận giữa các bên. Tuy nhiên, giấy này không phải lúc nào cũng đáp ứng yêu cầu pháp luật.
Đặc biệt, đối với giao dịch đất đai có giá trị lớn, người mua không nên chỉ dựa vào sự tin tưởng giữa người thân.
Một hợp đồng được lập đúng quy định sẽ giúp các bên xác định rõ quyền và nghĩa vụ. Đây cũng là cơ sở quan trọng khi thực hiện thủ tục sang tên.
4. Kinh nghiệm mua đất người thân an toàn và đúng pháp luật
4.1. Kiểm tra Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Trước khi giao tiền, người mua nên kiểm tra giấy chứng nhận.
Một số thông tin cần kiểm tra gồm:
- Người đứng tên trên giấy chứng nhận.
- Diện tích và vị trí thửa đất.
- Mục đích sử dụng đất.
- Thời hạn sử dụng.
- Tình trạng thế chấp hoặc hạn chế quyền.
- Tình trạng tranh chấp liên quan đến đất.
Việc kiểm tra giúp người mua xác định chính xác tài sản dự định nhận chuyển nhượng.
4.2. Kiểm tra quyền của người bán đối với thửa đất
Người mua cần xác định người bán có đủ quyền chuyển nhượng hay không.
Nếu đất thuộc quyền sử dụng chung của nhiều người, cần xác định đầy đủ chủ thể có quyền đối với tài sản.
Trường hợp tài sản là tài sản chung vợ chồng, việc chuyển nhượng cũng cần được xem xét theo quy định.
Không nên chỉ giao dịch với một người dựa trên quan hệ gia đình.
4.3. Lập hợp đồng chuyển nhượng đúng quy định
Các bên nên lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo đúng quy định pháp luật.
Hợp đồng cần thể hiện rõ các nội dung quan trọng như:
- Thông tin của bên bán.
- Thông tin của bên mua.
- Thông tin thửa đất.
- Giá chuyển nhượng.
- Phương thức thanh toán.
- Thời điểm bàn giao đất.
- Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên.
Hợp đồng nên được công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng có thẩm quyền.
4.4. Thực hiện thủ tục sang tên sau khi công chứng
Sau khi hợp đồng được công chứng, người mua cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động.
Đây là bước quan trọng để cập nhật thông tin người sử dụng đất.
Người mua nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu. Đồng thời, cần thực hiện nghĩa vụ tài chính nếu thuộc trường hợp phải nộp.
Hoàn tất thủ tục sang tên giúp quyền sử dụng đất được ghi nhận theo quy định.
4.5. Nên giữ đầy đủ chứng từ giao dịch
Người mua cần lưu giữ toàn bộ tài liệu liên quan đến giao dịch.
Các giấy tờ nên được bảo quản gồm:
- Hợp đồng chuyển nhượng đã công chứng.
- Chứng từ thanh toán.
- Biên lai thực hiện nghĩa vụ tài chính.
- Hồ sơ đăng ký biến động.
- Giấy tờ bàn giao đất.
Những tài liệu này rất quan trọng nếu sau này phát sinh tranh chấp.
>>> Xem thêm: Đây là danh mục giấy tờ thường bị thiếu khi công chứng mua bán nhà đất
Kết luận
Mua đất người thân vẫn cần tuân thủ các quy định pháp luật về chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Quan hệ gia đình không phải là căn cứ để tự ý bỏ qua thủ tục công chứng.
Việc mua bán bằng giấy viết tay có thể tạo ra nhiều rủi ro. Người mua có thể gặp khó khăn khi sang tên hoặc chứng minh quyền lợi khi xảy ra tranh chấp.
Do đó, các bên nên kiểm tra kỹ pháp lý của thửa đất. Hợp đồng cũng cần được lập đúng hình thức và thực hiện công chứng theo quy định. Sau đó, người mua nên nhanh chóng hoàn tất thủ tục đăng ký biến động.
Nếu cần hỗ trợ công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, kiểm tra hồ sơ hoặc thực hiện các thủ tục liên quan đến nhà đất, bạn có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 để được tư vấn và hỗ trợ.
>>> Xem thêm: Một văn phòng công chứng chuyên nghiệp không chỉ xác nhận giấy tờ mà còn giảm thiểu rủi ro pháp lý
>>> Xem thêm: Một quy trình rõ ràng luôn là ưu điểm của dịch vụ sang tên sổ đỏ cho con.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com