Xây nhà không phép bị xử phạt thế nào?

Trong quá trình xây dựng nhà ở, nhiều người dân vì chủ quan hoặc thiếu hiểu biết pháp luật đã tiến hành xây dựng khi chưa được cấp giấy phép xây dựng, dẫn đến vi phạm pháp luật xây dựng. Vậy xây nhà không phép bị xử phạt như thế nào, mức phạt bao nhiêu tiền và có bị buộc tháo dỡ công trình hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể quy định xử phạt xây nhà không phép theo pháp luật hiện hành, giúp người dân nhận diện đúng rủi ro pháp lý và cách xử lý phù hợp.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng uy tín tại Hà Nội: Dịch vụ nhanh chóng, bảo mật tuyệt đối

Xây nhà không phép là gì?

Khái niệm xây nhà không phép theo pháp luật

Theo khoản 7 Điều 3 Luật Xây dựng 2014 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020):

“Xây dựng không phép là việc xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật.”

Như vậy, xây nhà không phép xảy ra khi:

• Công trình thuộc diện phải xin giấy phép xây dựng;

• Nhưng chủ đầu tư chưa được cấp giấy phép mà đã tiến hành xây dựng.

Các trường hợp xây nhà phải có giấy phép xây dựng

Theo Điều 89 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020), đa số nhà ở riêng lẻ tại đô thị đều phải xin giấy phép xây dựng, trừ một số trường hợp đặc biệt.

Khoản 2 Điều 89 Luật Xây dựng quy định:

“Công trình xây dựng phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công xây dựng, trừ các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng.”

Vì vậy, nếu không thuộc diện được miễn, việc xây nhà không xin phép được xác định là xây nhà không phép và sẽ bị xử phạt.

Xây nhà không phép bị xử phạt như thế nào?

Mức phạt tiền đối với hành vi xây nhà không phép

Căn cứ Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi xây nhà không phép được quy định cụ thể theo từng loại công trình.

Phạt xây nhà không phép tại đô thị

Khoản 7 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định:

“Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng nhà ở riêng lẻ tại đô thị không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng.”

Phạt xây nhà không phép tại nông thôn

Đối với khu vực nông thôn (trong khu vực có quy hoạch), mức phạt được áp dụng thấp hơn:

“Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi xây dựng nhà ở riêng lẻ tại nông thôn không có giấy phép xây dựng.”

Trường hợp nông thôn không thuộc khu vực có quy hoạch, có thể được miễn giấy phép, khi đó không bị xử phạt.

>>> Xem thêm: Dịch vụ uy tín: Vì sao nên chọn dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói có cam kết rõ ràng?

Xây nhà không phép có bị buộc tháo dỡ không?

Trường hợp bị buộc tháo dỡ công trình

Theo khoản 11 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP:

“Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm.”

Người xây nhà không phép bị buộc tháo dỡ nếu:

• Công trình không phù hợp quy hoạch xây dựng;

• Xây dựng trên đất không được phép xây dựng;

• Hết thời hạn cho phép khắc phục mà không xin được giấy phép xây dựng.

Trường hợp không bị tháo dỡ, được hợp thức hóa

Khoản 9 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP cho phép:

“Trường hợp công trình xây dựng không phép nhưng đáp ứng điều kiện cấp giấy phép xây dựng thì không áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ.”

Khi đó, người vi phạm:

• Bị xử phạt hành chính;

• Được yêu cầu làm thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng bổ sung trong thời hạn nhất định.

>>> Xem thêm: Cách bảo mật nội dung Di chúc khi công chứng tại nhà

Trình tự xử lý khi phát hiện xây nhà không phép

Khi phát hiện hành vi xây nhà không phép, cơ quan có thẩm quyền sẽ:

1. Lập biên bản vi phạm hành chính

2. Ra quyết định xử phạt tiền

3. Yêu cầu dừng thi công

4. Ấn định thời hạn xin giấy phép xây dựng

5. Không khắc phục đúng hạn → buộc tháo dỡ công trình

Khoản 5 Điều 15 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định:

“Hết thời hạn được yêu cầu mà chủ đầu tư không xuất trình được giấy phép xây dựng thì bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ.”

Ví dụ minh họa thực tế

Ví dụ:
Bà H xây dựng nhà 2 tầng tại khu dân cư đô thị nhưng chưa xin giấy phép xây dựng. Khi bị kiểm tra:

• Bà H bị phạt 70 triệu đồng;

• Được yêu cầu dừng thi công và xin giấy phép xây dựng trong thời hạn 60 ngày.

Nếu được cấp giấy phép, công trình không bị tháo dỡ.
Nếu không xin được phép, toàn bộ công trình bị buộc tháo dỡ.

Lưu ý quan trọng để tránh bị phạt khi xây nhà

• Kiểm tra kỹ công trình có thuộc diện miễn giấy phép hay không

• Xin giấy phép xây dựng trước khi khởi công

• Không nghe theo “xây trước – xin sau” vì rủi ro rất cao

• Chủ động hỏi cơ quan quản lý xây dựng địa phương khi có vướng mắc

Kết luận

Xây nhà không phép là hành vi vi phạm pháp luật xây dựng và có thể bị phạt tiền lên đến 80 triệu đồng, kèm theo nguy cơ buộc tháo dỡ công trình. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện pháp lý, người dân vẫn có thể xin giấy phép bổ sung để tránh tháo dỡ. Việc tuân thủ quy định về giấy phép xây dựng ngay từ đầu là cách tốt nhất để hạn chế rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân lập ở nước ngoài

>>> Công chứng văn bản từ chối nhận di sản khi di sản là tiền gửi ngân hàng

>>> Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng ủy quyền tại nơi cư trú

>>> Dịch vụ làm sổ hồng trọn gói sang tên cho người nước ngoài mua nhà

>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com