Tặng cho đất nhưng không sang tên là tình huống khá phổ biến trong thực tế. Nhiều người cho rằng hợp đồng tặng cho đã được công chứng thì quyền sử dụng đất đã chuyển sang người nhận. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác.
Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và thủ tục đăng ký sang tên là hai vấn đề khác nhau. Công chứng giúp xác nhận tính hợp pháp của hợp đồng. Trong khi đó, đăng ký biến động đất đai là bước cần thiết để ghi nhận người nhận tặng cho trên hồ sơ địa chính.
Vậy nếu hợp đồng đã được công chứng nhưng chưa sang tên thì có bị vô hiệu không? Người tặng cho có được lấy lại đất không? Người nhận tặng cho có những quyền gì?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích các vấn đề quan trọng liên quan đến trường hợp này.
>>> Xem thêm: Đất thuộc danh mục di sản địa chất quốc gia: Hạn chế tác động hiện trạng.
1. Tặng cho đất nhưng không sang tên có làm hợp đồng vô hiệu không?
1.1. Hợp đồng tặng cho đã công chứng không tự động vô hiệu
Việc chưa sang tên không đồng nghĩa với việc hợp đồng tặng cho bị vô hiệu.
Nếu hợp đồng được ký kết đúng quy định, các bên có năng lực hành vi phù hợp và việc công chứng được thực hiện hợp pháp thì hợp đồng vẫn có giá trị.
Tuy nhiên, quyền sử dụng đất có đặc thù riêng. Việc chuyển quyền cần được đăng ký theo quy định pháp luật đất đai.
Do đó, cần phân biệt giữa hiệu lực của hợp đồng và thời điểm chuyển quyền sử dụng đất.
1.2. Công chứng và sang tên là hai thủ tục khác nhau
Công chứng là việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực và hợp pháp của hợp đồng.
Sau khi hợp đồng được công chứng, các bên vẫn cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai.
Sang tên là quá trình cập nhật người sử dụng đất mới trên hồ sơ địa chính và Giấy chứng nhận.
Hai thủ tục này có mối liên hệ chặt chẽ nhưng không thể xem là một.
1.3. Khi nào hợp đồng tặng cho có thể bị vô hiệu?
Hợp đồng tặng cho có thể bị tuyên vô hiệu nếu tồn tại căn cứ theo quy định pháp luật.
Một số trường hợp có thể phát sinh gồm:
- Người ký hợp đồng không có năng lực phù hợp.
- Việc giao kết hợp đồng không tự nguyện.
- Một bên bị lừa dối hoặc cưỡng ép khi ký kết.
- Đối tượng của hợp đồng không đáp ứng điều kiện pháp luật.
- Hợp đồng vi phạm điều cấm của pháp luật.
- Việc công chứng được thực hiện không đúng quy định.
Do đó, không thể chỉ dựa vào việc chưa sang tên để kết luận hợp đồng vô hiệu.
2. Điều gì xảy ra khi hợp đồng tặng cho đất đã công chứng nhưng chưa sang tên?
2.1. Người nhận tặng cho chưa hoàn tất thủ tục đăng ký
Sau khi ký hợp đồng, người nhận tặng cho cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động.
Nếu chưa thực hiện bước này, thông tin trên Giấy chứng nhận vẫn có thể đứng tên người tặng cho.
Điều này tạo ra sự khác biệt giữa hợp đồng đã ký và thông tin đang được ghi nhận trên giấy chứng nhận.
Vì vậy, người nhận tặng cho không nên kéo dài thời gian sang tên nếu không có lý do chính đáng.
2.2. Người tặng cho có được tự ý lấy lại đất không?
Việc chưa sang tên không có nghĩa người tặng cho được tự ý lấy lại đất.
Nếu hợp đồng tặng cho đã được ký kết hợp pháp, người tặng cho không thể đơn phương hủy bỏ hợp đồng chỉ vì người nhận chưa hoàn tất thủ tục sang tên.
Việc hủy bỏ hoặc chấm dứt hợp đồng cần dựa trên thỏa thuận của các bên hoặc căn cứ pháp luật.
Trường hợp phát sinh tranh chấp, Tòa án sẽ xem xét toàn bộ hồ sơ và tình tiết liên quan.
2.3. Người nhận tặng cho có thể gặp những rủi ro nào?
Việc chậm sang tên có thể khiến người nhận tặng cho gặp nhiều rủi ro.
Ví dụ, người nhận có thể gặp khó khăn khi muốn chuyển nhượng hoặc thế chấp quyền sử dụng đất.
Ngoài ra, tranh chấp cũng có thể phát sinh nếu người tặng cho thay đổi ý định hoặc có người khác yêu cầu quyền đối với tài sản.
Do đó, sau khi công chứng hợp đồng, người nhận nên sớm hoàn tất thủ tục đăng ký.
2.4. Trường hợp người tặng cho qua đời sau khi ký hợp đồng
Đây là tình huống cần được xem xét cẩn trọng.
Nếu hợp đồng tặng cho đã được ký kết hợp pháp, việc người tặng cho qua đời sau đó không mặc nhiên làm hợp đồng mất hiệu lực.
Tuy nhiên, việc xác định quyền sử dụng đất còn phụ thuộc vào tình trạng thực tế của hồ sơ.
Các bên cần xem xét thời điểm ký hợp đồng, nội dung thỏa thuận và tình trạng đăng ký đất đai.
Nếu phát sinh tranh chấp, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào hồ sơ và quy định pháp luật để giải quyết.

>>> Xem thêm: Để văn bản ủy quyền có hiệu lực, công chứng ủy quyền là yếu tố cần lưu ý
3. Thủ tục sang tên sau khi công chứng hợp đồng tặng cho đất
3.1. Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Người nhận tặng cho cần chuẩn bị hồ sơ đăng ký biến động.
Hồ sơ có thể gồm:
- Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đã được công chứng.
- Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Hồ sơ đăng ký biến động theo mẫu.
- Giấy tờ nhân thân của các bên.
- Các giấy tờ khác theo từng trường hợp.
Thành phần hồ sơ có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng pháp lý của thửa đất.
Vì vậy, người nhận nên kiểm tra yêu cầu của cơ quan tiếp nhận trước khi nộp.
3.2. Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký biến động
Sau khi chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, người nhận tặng cho tiến hành nộp hồ sơ.
Hồ sơ được tiếp nhận tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra thành phần và tính hợp lệ của hồ sơ.
Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, người nộp sẽ được hướng dẫn bổ sung.
3.3. Bước 3: Thực hiện nghĩa vụ tài chính
Tùy trường hợp, người nhận tặng cho có thể phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Một số khoản thường được xem xét gồm thuế, lệ phí và các khoản phí khác.
Trường hợp tặng cho giữa những người có quan hệ gia đình thuộc diện được miễn có thể áp dụng quy định miễn thuế, lệ phí tương ứng.
Người dân cần xác định đúng quan hệ giữa bên tặng cho và bên nhận để áp dụng chính sách phù hợp.
3.4. Bước 4: Nhận kết quả sang tên
Sau khi hoàn tất hồ sơ và nghĩa vụ tài chính, cơ quan có thẩm quyền sẽ giải quyết thủ tục.
Kết quả là thông tin người nhận tặng cho được cập nhật theo quy định.
Người nhận cần kiểm tra lại các thông tin trên Giấy chứng nhận sau khi nhận kết quả.
Nếu phát hiện sai sót, cần thông báo sớm để được hướng dẫn xử lý.
4. Những lưu ý quan trọng khi tặng cho đất nhưng chưa sang tên
4.1. Nên sang tên sớm sau khi công chứng
Sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng, các bên nên thực hiện thủ tục đăng ký biến động trong thời gian phù hợp.
Việc sang tên sớm giúp hồ sơ đất đai được cập nhật đầy đủ.
Đồng thời, người nhận cũng thuận lợi hơn khi thực hiện các quyền đối với đất.
4.2. Kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng trước khi ký
Hợp đồng tặng cho cần thể hiện rõ thông tin của các bên.
Thông tin thửa đất cũng phải được ghi chính xác.
Các bên nên kiểm tra:
- Diện tích đất.
- Số thửa.
- Số tờ bản đồ.
- Mục đích sử dụng.
- Thời hạn sử dụng.
- Thông tin người sử dụng đất.
Việc kiểm tra kỹ giúp hạn chế sai sót trong quá trình sang tên.
4.3. Cần xác định rõ điều kiện tặng cho
Một số hợp đồng có thể kèm theo điều kiện tặng cho.
Ví dụ, bên tặng cho có thể đưa ra yêu cầu liên quan đến việc sử dụng tài sản.
Các điều kiện này cần được thể hiện rõ trong hợp đồng.
Nếu điều kiện không phù hợp pháp luật, việc thực hiện hợp đồng có thể phát sinh tranh chấp.
4.4. Nên lưu giữ đầy đủ hồ sơ công chứng
Các bên nên bảo quản bản chính và bản sao giấy tờ liên quan.
Đặc biệt, người nhận cần giữ hợp đồng tặng cho đã công chứng.
Đây là tài liệu quan trọng trong quá trình thực hiện thủ tục sang tên.
Hồ sơ cũng có ý nghĩa khi phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng đất.
4.5. Nên nhờ chuyên viên hỗ trợ khi phát sinh tranh chấp
Tranh chấp về hợp đồng tặng cho đất thường liên quan đến nhiều vấn đề pháp lý.
Việc xác định hợp đồng có hiệu lực hay không cần dựa trên nhiều yếu tố.
Do đó, nếu các bên không thống nhất được hướng giải quyết, nên tìm đến chuyên gia pháp lý để được tư vấn.
Việc kiểm tra hồ sơ từ sớm có thể giúp hạn chế những tranh chấp kéo dài.

>>> Xem thêm: Một quyết định đúng hôm nay giúp việc công chứng mua bán nhà đất diễn ra suôn sẻ
Kết luận
Tặng cho đất nhưng không sang tên không đồng nghĩa với việc hợp đồng công chứng đương nhiên bị vô hiệu. Hợp đồng cần được xem xét dựa trên điều kiện giao kết và quy định pháp luật có liên quan.
Sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng, người nhận nên thực hiện thủ tục đăng ký biến động. Việc sang tên giúp cập nhật quyền sử dụng đất trên hồ sơ địa chính.
Nếu cần hỗ trợ công chứng hợp đồng tặng cho, kiểm tra hồ sơ nhà đất hoặc tư vấn thủ tục sang tên, bạn có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979. Đội ngũ chuyên viên sẽ hỗ trợ kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Nơi tiếp nhận hồ sơ hôm nay có thể quyết định tốc độ hoàn tất thủ tục ngày mai tại văn phòng công chứng.
>>> Xem thêm: Một quy trình tối ưu có thể bắt đầu từ dịch vụ làm sổ đỏ nhanh.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
