Trong hoạt động công chứng, chữ ký và điểm chỉ của người yêu cầu công chứng là căn cứ trực tiếp thể hiện ý chí tự nguyện và là điều kiện bắt buộc để hợp đồng, giao dịch có hiệu lực. Tuy nhiên, trên thực tế không ít vụ việc phát sinh tranh chấp khi có kết luận giám định xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ không hợp lệ. Khi đó, vấn đề pháp lý đặt ra là: văn bản công chứng có bị hủy hay không và căn cứ hủy được xác định như thế nào?
>>> Xem thêm: Giải pháp công chứng trọn gói chỉ có tại văn phòng công chứng.
1. Chữ ký, điểm chỉ trong văn bản công chứng và ý nghĩa pháp lý của giám định chữ ký

1.1. Vai trò của chữ ký, điểm chỉ trong giao dịch công chứng
Theo Luật Công chứng năm 2014, văn bản công chứng phải:
-
Có chữ ký hoặc điểm chỉ của người yêu cầu công chứng
-
Chữ ký, điểm chỉ phải được thực hiện trước mặt công chứng viên
-
Thể hiện ý chí tự nguyện, trực tiếp của người tham gia giao dịch
👉 Đây là từ khóa phụ quan trọng gắn liền với giá trị pháp lý của văn bản công chứng.
1.2. Chữ ký, điểm chỉ là căn cứ xác lập ý chí giao kết
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015:
-
Giao dịch dân sự chỉ có hiệu lực khi chủ thể tự nguyện xác lập
-
Chữ ký, điểm chỉ là bằng chứng thể hiện sự chấp thuận nội dung hợp đồng
➡️ Nếu chữ ký hoặc điểm chỉ không hợp lệ, ý chí giao kết không được xác lập hợp pháp.
2. Kết luận giám định chữ ký, điểm chỉ không hợp lệ là gì?
2.1. Trường hợp nào bị xác định là không hợp lệ?
Chữ ký hoặc điểm chỉ bị xác định không hợp lệ khi có kết luận giám định cho thấy:
-
Chữ ký không phải của người đứng tên
-
Điểm chỉ không trùng khớp vân tay
-
Chữ ký được tạo lập trong điều kiện không bảo đảm năng lực hành vi
-
Có dấu hiệu giả mạo, sao chép, ký thay
👉 Đây là căn cứ chuyên môn mang tính quyết định trong quá trình giải quyết tranh chấp.
2.2. Giá trị pháp lý của kết luận giám định
Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, kết luận giám định:
-
Là nguồn chứng cứ hợp pháp
-
Được Tòa án sử dụng để xác định sự thật khách quan của vụ việc
➡️ Khi có kết luận giám định xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ không hợp lệ, văn bản công chứng không còn giá trị chứng minh ý chí của người ký.
>>> Xem thêm: Nếu bạn ngại phải làm việc với nhiều cơ quan, dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói sẽ là lựa chọn tiết kiệm công sức nhất.
3. Căn cứ pháp lý hủy văn bản công chứng do chữ ký, điểm chỉ không hợp lệ khi giám định chữ ký

3.1. Vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015:
-
Giao dịch dân sự vô hiệu nếu không có sự tự nguyện
-
Giao dịch vô hiệu nếu chủ thể không trực tiếp xác lập
👉 Chữ ký, điểm chỉ không hợp lệ đồng nghĩa với không tồn tại ý chí giao kết hợp pháp.
3.2. Căn cứ hủy văn bản công chứng theo Luật Công chứng
Theo Luật Công chứng năm 2014:
-
Tòa án có quyền tuyên văn bản công chứng vô hiệu
-
Khi việc công chứng không đúng quy định pháp luật
-
Khi nội dung chứng nhận không phản ánh đúng sự thật
➡️ Việc chứng nhận chữ ký, điểm chỉ không hợp lệ là vi phạm nghiêm trọng trình tự, thủ tục công chứng, đủ căn cứ để hủy văn bản công chứng.
4. Hậu quả pháp lý của việc hủy văn bản công chứng do chữ ký, điểm chỉ không hợp lệ khi giám định chữ ký
4.1. Đối với hợp đồng và các bên tham gia
Khi văn bản công chứng bị hủy:
-
Hợp đồng không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ
-
Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận
-
Bên có lỗi phải bồi thường thiệt hại
👉 Trong giao dịch nhà đất, hậu quả này có thể kéo theo mất quyền sử dụng đất, tranh chấp kéo dài.
4.2. Đối với công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng
Nếu xác định:
-
Công chứng viên không kiểm tra, đối chiếu đầy đủ
-
Không bảo đảm người ký trực tiếp ký hoặc điểm chỉ trước mặt mình
➡️ Có thể phát sinh:
-
Trách nhiệm bồi thường
-
Xử lý kỷ luật
-
Trách nhiệm nghề nghiệp theo luật định
>>> Xem thêm: Đừng bỏ qua các điều khoản phạt trong Mẫu hợp đồng cho thuê nhà.
5. Ví dụ minh họa thực tế về hủy văn bản công chứng do chữ ký không hợp lệ và giám định chữ ký
Ví dụ thực tế
Bà A khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng, cho rằng bà không ký hợp đồng. Tòa án trưng cầu giám định và kết luận:
-
Chữ ký trong hợp đồng không phải của bà A
-
Điểm chỉ cũng không trùng khớp vân tay
Tòa án xác định:
-
Giao dịch không có sự tự nguyện
-
Việc công chứng không đúng quy định
➡️ Tòa án tuyên hủy văn bản công chứng, hợp đồng vô hiệu toàn bộ.
6. Kết luận
-
Kết luận giám định xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ không hợp lệ là căn cứ trực tiếp để hủy văn bản công chứng
-
Chữ ký, điểm chỉ là yếu tố cốt lõi thể hiện ý chí giao kết hợp pháp
-
Công chứng không làm hợp pháp hóa chữ ký giả mạo
-
Công chứng viên phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc: người ký phải ký hoặc điểm chỉ trực tiếp trước mặt mình
👉 Đối với người tham gia giao dịch, cần trực tiếp ký trước công chứng viên; đối với công chứng viên, việc kiểm soát chữ ký, điểm chỉ là hàng rào pháp lý cuối cùng để bảo đảm an toàn cho giao dịch.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Thủ tục công chứng chia thừa kế cần những giấy tờ gì?
>>> Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẹt, đất chưa đủ điều kiện
>>> Cách kiểm tra sổ đỏ giả online giúp bạn tiết kiệm thời gian và chi phí
>>> Công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất theo luật mới
>>> Đặt cọc mua bán nhà đất khi sổ đỏ đứng tên hộ gia đình
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
