Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTặng cho nhà đất giữa người thân là giao dịch khá phổ biến. Tuy nhiên, thủ tục có thể phức tạp nếu bất động sản đang có tranh chấp lối đi chung trong ngõ hẻm. Vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến việc sử dụng đất và quyền lợi của người nhận tặng cho. Vì vậy, trước khi ký hợp đồng tặng cho đất dính tranh chấp lối đi, các bên cần kiểm tra tình trạng pháp lý của thửa đất. Đồng thời, cần làm rõ quyền sử dụng lối đi và những nghĩa vụ liên quan. Việc xác minh kỹ hồ sơ giúp hạn chế tranh chấp và rủi ro sau khi hoàn tất giao dịch.
>>> Xem thêm: Hợp đồng dịch vụ thiết kế kiến trúc, nội thất biệt thự: Điều khoản bản quyền
1. Hợp đồng tặng cho nhà đất có tranh chấp lối đi chung được không?
1.1. Tranh chấp lối đi chung là gì?
Lối đi chung là lối đi được nhiều người sử dụng để tiếp cận nhà ở hoặc thửa đất. Lối đi này có thể nằm trên phần đất sử dụng chung hoặc liên quan đến quyền đối với bất động sản liền kề.
Tranh chấp thường phát sinh khi các bên bất đồng về vị trí, chiều rộng hoặc phạm vi sử dụng lối đi. Một số trường hợp xảy ra do người sử dụng đất dựng cổng, xây tường hoặc đặt vật cản. Cũng có trường hợp chủ đất không đồng ý cho hộ liền kề tiếp tục đi qua phần đất của mình.
Không phải mọi lối đi trong ngõ hẻm đều có cùng chế độ pháp lý. Có lối đi thuộc đất giao thông công cộng. Có lối đi nằm trên đất thuộc quyền sử dụng của một cá nhân hoặc nhiều người. Vì vậy, cần xác định nguồn gốc và tình trạng pháp lý trước khi giải quyết tranh chấp.
1.2. Đất đang có tranh chấp lối đi có được tặng cho không?
Việc tặng cho quyền sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện theo pháp luật đất đai. Trong đó, tình trạng tranh chấp của thửa đất là yếu tố cần đặc biệt lưu ý.
Theo quy định pháp luật đất đai hiện hành, quyền sử dụng đất phải đáp ứng những điều kiện nhất định khi thực hiện giao dịch. Nếu quyền sử dụng đất đang có tranh chấp và chưa được giải quyết theo quy định, việc tặng cho có thể không đáp ứng điều kiện thực hiện giao dịch.
Tuy nhiên, cần phân biệt tranh chấp về chính quyền sử dụng thửa đất với tranh chấp về quyền đi qua bất động sản liền kề. Hai trường hợp này có thể dẫn đến cách xử lý pháp lý khác nhau. Không thể chỉ dựa vào việc có tranh chấp lối đi để kết luận mọi giao dịch đều bị cấm.
Trước khi ký hợp đồng, các bên nên kiểm tra hồ sơ địa chính, giấy chứng nhận và tài liệu liên quan. Nếu tranh chấp chưa được làm rõ, nên tìm hiểu hướng giải quyết trước khi tiến hành tặng cho.
1.3. Điều kiện cần kiểm tra trước khi tặng cho nhà đất
Trước khi thực hiện giao dịch, bên tặng cho cần kiểm tra tình trạng pháp lý của thửa đất. Bên nhận cũng nên chủ động xác minh thông tin. Những nội dung cần lưu ý gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, nếu có.
- Nguồn gốc hình thành lối đi và hiện trạng sử dụng.
- Ranh giới thửa đất theo hồ sơ địa chính.
- Thông tin về tranh chấp, khiếu nại hoặc quyết định giải quyết đã có.
- Quyền của các đồng sở hữu hoặc người có liên quan.
- Điều kiện thực hiện giao dịch theo pháp luật đất đai.
Nếu đất thuộc quyền sử dụng chung của nhiều người, cần xác định quyền quyết định của từng chủ thể. Người tặng cho không thể tự ý định đoạt phần quyền thuộc về người khác.
Việc kiểm tra trước giúp các bên đánh giá rủi ro thực tế. Đây cũng là cơ sở để lựa chọn phương án giao dịch phù hợp.
2. Quyền sử dụng lối đi chung và ảnh hưởng đến việc tặng cho nhà đất
2.1. Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề
Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quyền đối với bất động sản liền kề. Trong đó có quyền về lối đi qua khi một bất động sản bị vây bọc và không có hoặc không đủ lối ra đường công cộng theo điều kiện luật định.
Chủ sở hữu bất động sản bị vây bọc có thể yêu cầu chủ sở hữu bất động sản xung quanh dành cho mình một lối đi hợp lý. Vị trí và kích thước lối đi cần bảo đảm nhu cầu sử dụng hợp lý. Đồng thời, việc mở lối đi phải xem xét đặc điểm của các bất động sản liên quan.
Trong một số trường hợp, người được dành lối đi phải đền bù cho chủ đất, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định khác. Việc xác định quyền và nghĩa vụ cụ thể cần căn cứ vào hiện trạng và hồ sơ của từng vụ việc.
Do đó, khi tặng cho nhà đất có liên quan đến lối đi chung, các bên cần xác định liệu quyền đi qua đã được xác lập hợp pháp hay chưa. Không nên chỉ căn cứ vào thói quen sử dụng lối đi trong thời gian dài.
2.2. Lối đi chung có thể ảnh hưởng thế nào đến người nhận tặng cho?
Người nhận tặng cho nhà đất có thể gặp khó khăn nếu quyền sử dụng lối đi chưa rõ ràng. Chẳng hạn, lối đi có thể bị thu hẹp hoặc bị ngăn chặn sau khi giao dịch hoàn tất. Tranh chấp cũng có thể phát sinh về chi phí bảo trì hoặc phạm vi sử dụng.
Nếu lối đi nằm trên đất của người khác, người nhận cần xác định căn cứ cho phép sử dụng. Quyền đi qua có thể xuất phát từ thỏa thuận hoặc quy định về quyền đối với bất động sản liền kề.
Nếu lối đi thuộc quyền sử dụng chung, cần kiểm tra phạm vi quyền của các bên. Không nên mặc nhiên cho rằng người tặng cho có quyền quyết định toàn bộ lối đi.
Các bên nên ghi nhận rõ tình trạng lối đi và những thông tin đã được xác minh. Điều này giúp người nhận hiểu đúng hiện trạng tài sản trước khi quyết định nhận tặng cho.
2.3. Có nên giải quyết tranh chấp trước khi lập hợp đồng tặng cho?
Giải quyết tranh chấp trước khi giao dịch thường giúp giảm rủi ro. Các bên có thể trao đổi để thống nhất vị trí, chiều rộng và cách sử dụng lối đi. Nếu đạt được thỏa thuận, nên lập văn bản phù hợp để ghi nhận nội dung đã thống nhất.
Trường hợp không thể tự thỏa thuận, các bên có thể tìm hiểu thủ tục hòa giải hoặc phương thức giải quyết tranh chấp theo quy định. Tùy tính chất vụ việc, cần xác định cơ quan có thẩm quyền và hồ sơ cần chuẩn bị.
Nếu tranh chấp liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng đất, cần làm rõ tình trạng pháp lý trước khi thực hiện giao dịch. Nếu tranh chấp chỉ liên quan đến quyền đi qua, các bên vẫn phải đánh giá ảnh hưởng của vấn đề này đối với việc sử dụng bất động sản.
Việc giải quyết sớm giúp người nhận tặng cho có thông tin đầy đủ. Đồng thời, bên tặng cho cũng hạn chế nguy cơ phát sinh khiếu nại sau giao dịch.
>>> Xem thêm: Bạn có biết mình có thể tìm hiểu phương án công chứng tại nhà thông qua dịch vụ công chứng?
3. Hồ sơ và thủ tục lập hợp đồng tặng cho nhà đất có tranh chấp lối đi
3.1. Hồ sơ cần chuẩn bị
Hồ sơ tặng cho nhà đất cần phù hợp với tình trạng pháp lý của tài sản. Các giấy tờ thường được chuẩn bị gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, nếu có.
- Giấy tờ tùy thân của bên tặng cho và bên nhận tặng cho.
- Giấy tờ xác nhận tình trạng hôn nhân hoặc tài liệu liên quan nếu cần thiết.
- Tài liệu về quyền sử dụng lối đi, thỏa thuận giữa các bên hoặc hồ sơ giải quyết tranh chấp, nếu có.
- Giấy tờ chứng minh quyền đại diện, nếu giao dịch thông qua người đại diện.
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của tổ chức hành nghề công chứng hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Danh mục cụ thể có thể thay đổi tùy từng trường hợp. Nếu nhà đất thuộc tài sản chung của vợ chồng hoặc đồng sở hữu, cần xác định người có quyền tham gia giao dịch.
Đối với lối đi đang tranh chấp, các bên nên cung cấp tài liệu liên quan để được kiểm tra. Không nên bỏ qua thông tin này khi chuẩn bị hồ sơ.
3.2. Công chứng hợp đồng tặng cho nhà đất
Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải đáp ứng yêu cầu về hình thức theo quy định pháp luật. Tùy trường hợp, hợp đồng cần được công chứng hoặc chứng thực theo quy định áp dụng.
Khi tiếp nhận hồ sơ, tổ chức hành nghề công chứng sẽ kiểm tra giấy tờ và nội dung giao dịch. Công chứng viên có thể yêu cầu làm rõ thông tin về chủ thể, tài sản hoặc quyền định đoạt.
Nếu hồ sơ thể hiện thửa đất đang có tranh chấp, cần xác định tính chất tranh chấp và ảnh hưởng của nó đến điều kiện giao dịch. Việc có tranh chấp về lối đi không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp đều có cùng kết quả pháp lý.
Các bên nên trình bày đầy đủ tình trạng tài sản. Việc cung cấp thông tin không chính xác hoặc che giấu tranh chấp có thể làm phát sinh rủi ro về sau.
3.3. Đăng ký biến động sau khi hoàn tất hợp đồng
Sau khi hợp đồng tặng cho được lập hợp lệ, các bên cần thực hiện thủ tục đăng ký theo quy định đất đai. Hồ sơ đăng ký thường gồm văn bản tặng cho và những giấy tờ liên quan theo yêu cầu.
Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét hồ sơ và điều kiện thực hiện thủ tục. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có vấn đề pháp lý cần làm rõ, người nộp có thể được yêu cầu bổ sung.
Việc đăng ký giúp cập nhật thông tin người sử dụng đất theo quy định. Tuy nhiên, thủ tục này không tự động giải quyết mọi tranh chấp về lối đi chung.
Nếu quyền đi qua vẫn chưa được xác định rõ, các bên cần tiếp tục xử lý vấn đề đó theo căn cứ pháp luật phù hợp. Người nhận tặng cho nên lưu giữ hợp đồng và toàn bộ tài liệu liên quan.
4. Những lưu ý quan trọng khi tặng cho đất dính tranh chấp lối đi
4.1. Không che giấu thông tin tranh chấp
Bên tặng cho nên cung cấp thông tin trung thực về hiện trạng nhà đất. Nếu đang có bất đồng về lối đi, cần thông báo rõ cho bên nhận.
Việc che giấu tranh chấp có thể khiến người nhận đưa ra quyết định khi chưa hiểu đầy đủ rủi ro. Điều này cũng có thể làm phát sinh mâu thuẫn giữa các bên sau khi giao dịch.
Bên nhận nên kiểm tra thực tế lối đi và đối chiếu với hồ sơ. Nếu cần, có thể đề nghị làm rõ ranh giới hoặc tình trạng pháp lý trước khi ký.
4.2. Xác định rõ phạm vi quyền sử dụng lối đi
Các bên cần làm rõ lối đi nằm trên phần đất nào. Đồng thời, cần xác định căn cứ sử dụng và phạm vi quyền của từng bên.
Nếu có thỏa thuận về lối đi, nên kiểm tra nội dung và giá trị pháp lý của văn bản đó. Nếu quyền đi qua được xác lập theo quy định pháp luật, cần xem xét điều kiện áp dụng cụ thể.
Không nên tự ý thay đổi hiện trạng lối đi khi chưa xác định quyền của các bên. Việc dựng rào, xây tường hoặc ngăn cản lối đi có thể làm tranh chấp nghiêm trọng hơn.
4.3. Cẩn trọng với điều khoản cam kết trong hợp đồng
Hợp đồng nên mô tả đúng tài sản và thể hiện rõ thông tin liên quan đến lối đi. Các bên có thể ghi nhận những vấn đề đã được xác minh và trách nhiệm cung cấp giấy tờ.
Tuy nhiên, điều khoản cam kết không thể tự động loại bỏ quyền hợp pháp của người thứ ba. Các bên cũng không thể dùng hợp đồng để thay đổi quyền sử dụng đất của người không tham gia giao dịch.
Nếu có thỏa thuận riêng về việc xử lý tranh chấp, nội dung cần được diễn đạt cụ thể. Các bên nên hiểu rõ trách nhiệm của mình trước khi ký kết.
4.4. Tìm hiểu tư vấn pháp lý trước khi giao dịch
Nhà đất có tranh chấp lối đi thường liên quan đến nhiều vấn đề pháp lý. Vì vậy, việc kiểm tra hồ sơ trước khi tặng cho là rất cần thiết.
Các bên nên chuẩn bị giấy chứng nhận, giấy tờ về lối đi và tài liệu tranh chấp nếu có. Từ đó, người có chuyên môn có thể đánh giá điều kiện giao dịch và hướng xử lý phù hợp.
Nếu chưa rõ tranh chấp có ảnh hưởng đến quyền tặng cho hay không, không nên vội ký hợp đồng. Việc xác minh trước giúp hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp mới và bảo vệ quyền lợi của các bên.
>>> Xem thêm: Nắm chắc quy trình chứng thực, bạn sẽ chủ động hơn khi hoàn thiện giấy tờ
Kết luận
Tặng cho nhà đất có tranh chấp lối đi chung cần được xem xét cẩn trọng. Các bên phải xác định tình trạng pháp lý của thửa đất, nguồn gốc lối đi và quyền của những người liên quan. Trước khi ký hợp đồng tặng cho đất dính tranh chấp lối đi, nên kiểm tra đầy đủ hồ sơ và làm rõ những vấn đề còn vướng mắc. Nếu cần hỗ trợ rà soát giấy tờ, tư vấn thủ tục công chứng hoặc hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ tặng cho nhà đất, bạn có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn theo quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Giấy tờ cần xử lý, thời gian lại hạn hẹp? Hãy tìm hiểu văn phòng công chứng để chủ động sắp xếp công việc
>>> Xem thêm: Đất đã sử dụng lâu năm nhưng chưa có giấy chứng nhận? Hãy rà soát điều kiện thực tế và tham khảo dịch vụ làm sổ đỏ lần đầu
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com