Người làm chứng hợp đồng cho tặng là vấn đề được nhiều người quan tâm khi thực hiện giao dịch nhà đất. Không ít trường hợp cho rằng hợp đồng tặng cho phải có người làm chứng mới được công chứng. Tuy nhiên, pháp luật không phải lúc nào cũng yêu cầu điều này.
Hợp đồng tặng cho nhà đất thường phải được lập bằng văn bản. Việc công chứng hoặc chứng thực cũng cần được thực hiện theo quy định. Trong quá trình công chứng, các bên cần trực tiếp tham gia và xác nhận ý chí của mình.
Vậy trường hợp nào cần người làm chứng? Ai có thể làm chứng cho hợp đồng? Người làm chứng có phải chịu trách nhiệm về nội dung giao dịch hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ những vấn đề này.
>>> Xem thêm: Anh chị em ruột tặng cho nhà đất cho nhau: Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z thủ tục công chứng.
1. Hợp đồng cho tặng nhà đất có bắt buộc người làm chứng không?
1.1. Pháp luật không bắt buộc mọi hợp đồng tặng cho phải có người làm chứng
Không phải mọi hợp đồng tặng cho nhà đất đều cần người làm chứng.
Nếu các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, tự nguyện ký kết và đáp ứng điều kiện công chứng, hợp đồng có thể được công chứng theo quy định.
Trong trường hợp này, công chứng viên sẽ kiểm tra giấy tờ và ý chí của các bên. Người làm chứng không phải là thành phần bắt buộc trong mọi giao dịch.
Vì vậy, việc có người làm chứng hay không cần được xem xét dựa trên tình trạng thực tế của người tham gia giao dịch.
1.2. Khi nào hợp đồng cho tặng có thể cần người làm chứng?
Người làm chứng có thể cần thiết trong một số trường hợp đặc biệt.
Ví dụ, người yêu cầu công chứng không đọc được. Trường hợp khác là người yêu cầu công chứng không nghe được và không thể ký hoặc điểm chỉ theo cách thông thường.
Khi đó, người làm chứng có thể tham gia để hỗ trợ quá trình công chứng. Công chứng viên sẽ xác định trường hợp cụ thể và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
Việc có người làm chứng nhằm bảo đảm người tham gia hiểu rõ nội dung giao dịch. Đồng thời, điều này giúp quá trình xác nhận ý chí được thực hiện đúng quy định.
1.3. Người làm chứng khác với công chứng viên
Hai chủ thể này có vai trò hoàn toàn khác nhau.
Công chứng viên là người thực hiện hoạt động công chứng. Công chứng viên kiểm tra tính hợp pháp của hợp đồng và giao dịch.
Trong khi đó, người làm chứng chủ yếu xác nhận một số vấn đề liên quan đến việc ký kết. Người làm chứng không thay thế công chứng viên.
Do đó, có người làm chứng không đồng nghĩa với việc hợp đồng đã được công chứng hợp lệ. Hợp đồng vẫn phải được công chứng theo đúng trình tự.
2. Những trường hợp người làm chứng có thể tham gia khi công chứng hợp đồng cho tặng
2.1. Người yêu cầu công chứng không đọc được
Một số người có thể gặp khó khăn trong việc đọc nội dung hợp đồng. Khi đó, pháp luật có cơ chế hỗ trợ để bảo đảm quyền lợi của người yêu cầu công chứng.
Người làm chứng có thể tham gia theo hướng dẫn của công chứng viên. Nội dung hợp đồng cần được giải thích để người yêu cầu công chứng hiểu rõ.
Sau khi hiểu nội dung, người yêu cầu công chứng thực hiện việc ký hoặc điểm chỉ theo quy định.
2.2. Người yêu cầu công chứng không nghe được
Trường hợp người yêu cầu công chứng không nghe được cũng cần được chú ý.
Công chứng viên sẽ áp dụng phương thức phù hợp để bảo đảm người này hiểu nội dung giao dịch. Người làm chứng có thể được yêu cầu trong trường hợp pháp luật quy định.
Mục đích là bảo đảm việc ký kết diễn ra tự nguyện. Đồng thời, hạn chế nguy cơ tranh chấp về sau.
2.3. Người yêu cầu công chứng không ký được
Có trường hợp người tham gia giao dịch không thể ký tên vì lý do khách quan.
Khi đó, việc điểm chỉ có thể được thực hiện theo quy định. Trong một số trường hợp, cần có người làm chứng theo yêu cầu của pháp luật.
Công chứng viên sẽ kiểm tra tình trạng cụ thể. Sau đó, công chứng viên hướng dẫn cách thực hiện phù hợp.
2.4. Trường hợp người tham gia giao dịch không thể tự đọc hoặc tự xác nhận nội dung
Khả năng nhận thức và xác nhận ý chí là yếu tố quan trọng khi công chứng.
Nếu người yêu cầu công chứng không thể tự đọc hoặc xác nhận nội dung, công chứng viên cần có phương án phù hợp.
Người làm chứng có thể được sử dụng trong trường hợp pháp luật yêu cầu. Việc này nhằm bảo đảm giao dịch được thực hiện minh bạch và đúng ý chí.

>>> Xem thêm: Vì sao ngày càng nhiều người lựa chọn thực hiện công chứng ủy quyền trước khi giao dịch?
3. Quy định về người làm chứng khi ký hợp đồng cho tặng nhà đất
3.1. Người làm chứng cần đáp ứng điều kiện nhất định
Người làm chứng không phải là bất kỳ người nào cũng có thể tham gia.
Người này cần có đủ năng lực hành vi dân sự. Đồng thời, người làm chứng phải có khả năng nhận thức và xác nhận sự việc theo quy định.
Công chứng viên có thể kiểm tra giấy tờ của người làm chứng trước khi thực hiện thủ tục.
3.2. Người làm chứng cần xác nhận việc ký kết
Vai trò của người làm chứng tập trung vào việc xác nhận quá trình ký kết trong trường hợp pháp luật yêu cầu.
Người làm chứng không quyết định việc giao dịch có hợp pháp hay không. Người này cũng không thay thế trách nhiệm của công chứng viên.
Nội dung xác nhận cần phù hợp với sự việc thực tế. Người làm chứng không nên xác nhận những nội dung mà mình không biết rõ.
3.3. Người làm chứng không chịu trách nhiệm thay cho các bên
Người làm chứng không trở thành chủ thể của hợp đồng chỉ vì tham gia ký xác nhận.
Quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng vẫn thuộc về bên tặng cho và bên được tặng cho.
Người làm chứng không có nghĩa vụ thực hiện các cam kết tài sản trong hợp đồng. Tuy nhiên, người làm chứng phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của nội dung mình xác nhận theo quy định pháp luật.
3.4. Người làm chứng không làm thay đổi bản chất hợp đồng
Sự tham gia của người làm chứng không làm thay đổi bản chất của hợp đồng tặng cho.
Đối tượng của giao dịch vẫn là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Các bên vẫn phải đáp ứng điều kiện giao dịch theo pháp luật.
Hợp đồng cũng cần được công chứng hoặc chứng thực nếu thuộc trường hợp bắt buộc.
4. Lưu ý khi công chứng hợp đồng cho tặng nhà đất có người làm chứng
4.1. Kiểm tra điều kiện pháp lý của nhà đất
Trước khi lập hợp đồng, các bên cần kiểm tra giấy tờ về tài sản.
Một số nội dung cần chú ý gồm:
- Thông tin người sử dụng đất.
- Diện tích và mục đích sử dụng đất.
- Thời hạn sử dụng đất.
- Tình trạng tranh chấp.
- Tình trạng thế chấp hoặc hạn chế quyền.
Nhà đất phải đáp ứng điều kiện giao dịch theo quy định. Nếu tài sản có vướng mắc, công chứng viên sẽ hướng dẫn cách xử lý.
4.2. Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ của các bên
Bên tặng cho và bên nhận cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân.
Hồ sơ thường gồm:
- CCCD hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ.
- Giấy tờ chứng minh quan hệ nếu cần.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy tờ liên quan đến tài sản gắn liền với đất.
Nếu có người làm chứng, người này cũng cần chuẩn bị giấy tờ tùy thân.
4.3. Người làm chứng nên được xác định trước
Nếu giao dịch thuộc trường hợp cần người làm chứng, các bên nên chuẩn bị từ trước.
Người làm chứng cần có mặt theo yêu cầu của công chứng viên. Việc này giúp quá trình công chứng diễn ra thuận lợi hơn.
Các bên cũng nên trao đổi trước với Văn phòng công chứng. Công chứng viên có thể hướng dẫn điều kiện và giấy tờ cần thiết.
4.4. Kiểm tra kỹ hợp đồng trước khi ký
Các bên cần đọc kỹ nội dung hợp đồng trước khi ký.
Đặc biệt, cần kiểm tra thông tin về:
- Bên tặng cho.
- Bên được tặng cho.
- Quyền sử dụng đất.
- Nhà và tài sản gắn liền với đất.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên.
Nếu phát hiện thông tin chưa chính xác, cần yêu cầu chỉnh sửa trước khi ký.
4.5. Nên trao đổi với công chứng viên nếu có tình huống đặc biệt
Một số giao dịch có thể phát sinh tình huống phức tạp. Ví dụ, người tặng cho không thể tự đọc hợp đồng hoặc gặp khó khăn khi ký.
Trong trường hợp này, các bên nên thông báo trước cho công chứng viên. Việc trao đổi sớm giúp văn phòng chuẩn bị phương án phù hợp.
Điều này cũng hạn chế nguy cơ hồ sơ phải xử lý lại nhiều lần.

>>> Xem thêm: Giá trị pháp lý của giao dịch bắt đầu từ công chứng mua bán nhà đất
Kết luận
Người làm chứng hợp đồng cho tặng không phải là yêu cầu bắt buộc đối với mọi hợp đồng tặng cho nhà đất. Việc có cần người làm chứng hay không phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của người yêu cầu công chứng và quy định pháp luật.
Các bên nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ trước khi đến công chứng. Nếu có trường hợp đặc biệt, cần thông báo sớm cho công chứng viên. Điều này giúp giao dịch được thực hiện đúng trình tự và hạn chế tranh chấp về sau.
Nếu cần tư vấn về hợp đồng tặng cho nhà đất, hồ sơ công chứng hoặc trường hợp cần người làm chứng, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Có những sai sót hoàn toàn có thể tránh được nếu hồ sơ được kiểm tra tại văn phòng công chứng uy tín.
>>> Xem thêm: Một bộ hồ sơ đầy đủ là nền tảng để dịch vụ sang tên sổ hồng diễn ra thuận lợi.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
