Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong thực tế quản lý và sử dụng đất đai, tình trạng đất lấn chiếm diễn ra khá phổ biến, đặc biệt tại khu vực đô thị mở rộng, ven sông, ven đường hoặc đất công cộng. Nhiều người sử dụng đất ổn định trong thời gian dài đặt ra câu hỏi: đất lấn chiếm có được cấp sổ đỏ không, hay sẽ bị thu hồi mà không được bồi thường? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể quy định pháp luật đất đai hiện hành về khả năng cấp sổ đỏ đối với đất lấn chiếm, giúp người dân hiểu rõ quyền và rủi ro pháp lý của mình.
>>> Xem thêm: Cần lưu ý gì khi đến văn phòng công chứng làm thủ tục nhà đất?
Đất lấn chiếm là gì?
Khái niệm đất lấn chiếm theo pháp luật
Khoản 1 Điều 3 Nghị định 91/2019/NĐ-CP quy định:
“Lấn đất là việc người đang sử dụng đất tự chuyển dịch mốc giới hoặc ranh giới thửa đất để mở rộng diện tích đất.”
Khoản 2 Điều 3 Nghị định 91/2019/NĐ-CP quy định:
“Chiếm đất là việc sử dụng đất mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.”
Như vậy, đất lấn chiếm là phần đất:
-
Không được Nhà nước giao, cho thuê hoặc công nhận;
-
Người sử dụng tự ý chiếm dụng hoặc mở rộng ranh giới sử dụng trái quy định pháp luật.
Nguyên tắc cấp sổ đỏ đối với đất lấn chiếm
Đất lấn chiếm có được pháp luật công nhận quyền sử dụng không?
Theo nguyên tắc chung của pháp luật đất đai, đất lấn chiếm là hành vi vi phạm pháp luật, nên không được công nhận quyền sử dụng đất.
Khoản 5 Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định rõ:
“Không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với đất có nguồn gốc lấn, chiếm.”
Đây là nguyên tắc mang tính cấm tuyệt đối, áp dụng cho phần diện tích đất bị lấn chiếm.
>>> Xem thêm: Các trường hợp đặc biệt nên dùng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói để tiết kiệm công sức
Đất lấn chiếm có được cấp sổ đỏ trong trường hợp nào không?
Trường hợp KHÔNG được cấp sổ đỏ đất lấn chiếm
Người sử dụng đất không được cấp sổ đỏ nếu rơi vào một trong các trường hợp sau:
-
Lấn chiếm đất công cộng, đất giao thông, thủy lợi, đất hành lang bảo vệ
-
Chiếm đất chưa sử dụng do Nhà nước quản lý
-
Lấn chiếm đất sau ngày 01/7/2014
-
Bị cơ quan có thẩm quyền lập biên bản, xử lý vi phạm nhưng không khắc phục
Khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2013 quy định:
“Đất được Nhà nước giao để quản lý mà bị lấn, chiếm thì bị thu hồi.”
Trường hợp đặc biệt: sử dụng đất ổn định nhưng có yếu tố lấn chiếm
Trong một số trường hợp, người dân sử dụng đất ổn định lâu dài, nhưng trong thửa đất có phần diện tích lấn chiếm.
Khoản 4 Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn:
“Trường hợp thửa đất có cả diện tích đủ điều kiện và diện tích không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận thì chỉ cấp Giấy chứng nhận đối với diện tích đủ điều kiện.”
Điều này có nghĩa:
-
Phần đất lấn chiếm vẫn không được cấp sổ đỏ
-
Chỉ phần đất hợp pháp mới được ghi nhận trong Giấy chứng nhận
Đất lấn chiếm sử dụng lâu năm có được hợp thức hóa không?
Sử dụng lâu năm không làm phát sinh quyền hợp pháp
Nhiều người cho rằng sử dụng đất lấn chiếm lâu năm, không tranh chấp thì sẽ được cấp sổ đỏ. Tuy nhiên, pháp luật không công nhận quyền sử dụng đất lấn chiếm dù đã sử dụng lâu dài.
Điểm d khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai 2013 loại trừ:
“Không áp dụng cấp Giấy chứng nhận đối với đất có nguồn gốc lấn, chiếm.”
Thời gian sử dụng không làm thay đổi bản chất vi phạm.
Xử lý đất lấn chiếm theo quy định hiện hành
Hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục
Theo Nghị định 91/2019/NĐ-CP, người lấn chiếm đất có thể bị:
-
Phạt tiền hành chính (tùy loại đất và diện tích)
-
Buộc trả lại đất lấn chiếm
-
Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất
Khoản 3 Điều 14 Nghị định 91/2019/NĐ-CP quy định:
“Buộc trả lại đất đã lấn, chiếm cho Nhà nước hoặc cho người sử dụng đất hợp pháp.”
>>> Xem thêm: Lưu ý pháp lý khi làm thủ tục thừa kế nhà đất giữa nhiều người thừa kế
Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ:
Gia đình ông A sử dụng thửa đất có sổ đỏ 100 m². Trong quá trình xây dựng, ông A lấn thêm 15 m² đất hành lang thoát nước phía sau nhà và sử dụng ổn định hơn 10 năm.
-
Khi làm thủ tục cấp đổi sổ đỏ:
-
100 m² đất hợp pháp được công nhận
-
15 m² đất lấn chiếm không được cấp sổ đỏ, bị yêu cầu trả lại
-
Dù sử dụng lâu năm, phần đất lấn chiếm vẫn không được hợp thức hóa.
Người dân cần lưu ý gì khi mua bán, sử dụng đất?
-
Kiểm tra kỹ ranh giới thửa đất trên bản đồ địa chính
-
Không mua đất có dấu hiệu lấn chiếm, chiếm dụng đất công
-
Không xây dựng công trình trên phần đất chưa được công nhận
-
Khi phát hiện lấn chiếm, nên chủ động khắc phục sớm để tránh xử phạt
Kết luận
Đất lấn chiếm về nguyên tắc không được cấp sổ đỏ, kể cả trong trường hợp đã sử dụng ổn định lâu dài. Pháp luật đất đai hiện hành chỉ công nhận quyền sử dụng đối với phần đất có nguồn gốc hợp pháp, còn phần đất lấn chiếm có thể bị thu hồi và buộc trả lại. Vì vậy, người dân cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng, mua bán và xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân lập ở nước ngoài
>>> Công chứng văn bản từ chối nhận di sản khi di sản là tiền gửi ngân hàng
>>> Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng ủy quyền tại nơi cư trú
>>> Dịch vụ làm sổ hồng trọn gói sang tên cho người nước ngoài mua nhà
>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com