Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là công cụ pháp lý quan trọng giúp các bên chủ động xác lập chế độ tài sản khi kết hôn. Tuy nhiên, không phải thỏa thuận nào cũng hợp pháp và có hiệu lực. Trong nhiều trường hợp, thỏa thuận có thể bị yêu cầu tuyên bố vô hiệu do vi phạm điều kiện về chủ thể, nội dung hoặc hình thức. Một vấn đề thường gây tranh cãi là thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân được pháp luật quy định như thế nào và khi nào thì quyền yêu cầu tuyên bố vô hiệu không còn được chấp nhận. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết vấn đề này dưới góc độ pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Không lo sai sót, vì mọi hồ sơ đều được rà soát kỹ tại văn phòng công chứng.
1. Khái quát về thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Khái niệm thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản
Thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là khoảng thời gian luật định mà trong đó cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố thỏa thuận tài sản trước hôn nhân là vô hiệu.
Hết thời hạn này, nếu không có yêu cầu hợp lệ, Tòa án có thể từ chối xem xét yêu cầu tuyên bố vô hiệu, trừ trường hợp vô hiệu tuyệt đối theo quy định của pháp luật dân sự.
Căn cứ xác lập thời hiệu
Việc xác định thời hiệu yêu cầu tuyên bố vô hiệu không chỉ căn cứ vào Luật Hôn nhân và gia đình mà còn phải áp dụng đồng thời các quy định của Bộ luật Dân sự về giao dịch dân sự vô hiệu.
2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản
Quy định của Luật Hôn nhân và gia đình
Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bị vô hiệu trong các trường hợp:
-
Không tuân thủ điều kiện về hình thức theo Điều 47
-
Nội dung vi phạm điều cấm của luật
-
Xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích hợp pháp của vợ, chồng hoặc người thứ ba
Tuy nhiên, Luật Hôn nhân và gia đình không quy định trực tiếp thời hiệu yêu cầu tuyên bố vô hiệu, mà dẫn chiếu áp dụng pháp luật dân sự.
Quy định của Bộ luật Dân sự về thời hiệu
Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
-
Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu là 02 năm
-
Thời điểm tính thời hiệu là ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết giao dịch được xác lập trong trường hợp bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép, nhầm lẫn
Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015 cũng xác định các trường hợp giao dịch vô hiệu tuyệt đối thì không áp dụng thời hiệu.
>>> Xem thêm: Giải pháp tối ưu cho người mua bán nhà đất bận rộn chính là dịch vụ cấp sổ đỏ lần đầu.
3. Phân loại thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân

Trường hợp áp dụng thời hiệu 02 năm
Thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản là 02 năm trong các trường hợp:
-
Một bên bị nhầm lẫn khi xác lập thỏa thuận
-
Thỏa thuận được lập do bị lừa dối
-
Thỏa thuận được xác lập do bị đe dọa, cưỡng ép
-
Người xác lập thỏa thuận không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình tại thời điểm ký kết
Sau 02 năm kể từ ngày biết hoặc phải biết quyền lợi bị xâm phạm, nếu không yêu cầu Tòa án, thỏa thuận có thể vẫn được coi là có hiệu lực.
Trường hợp không áp dụng thời hiệu
Không áp dụng thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản trong các trường hợp:
-
Nội dung thỏa thuận vi phạm điều cấm của luật
-
Thỏa thuận trái đạo đức xã hội
-
Thỏa thuận nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba
-
Vi phạm nghiêm trọng quyền được cấp dưỡng, quyền thừa kế hợp pháp
Đây là các trường hợp vô hiệu tuyệt đối theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015.
4. Ví dụ minh họa thực tế về thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản
Anh A và chị B lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân, trong đó chị B cam kết toàn bộ tài sản hình thành trong hôn nhân đều thuộc quyền sở hữu của anh A. Văn bản được công chứng đầy đủ. Sau khi kết hôn, chị B mới biết nội dung thỏa thuận đã bị sửa đổi so với bản dự thảo ban đầu và chị ký trong tình trạng bị che giấu thông tin.
Sau 03 năm chung sống, chị B nộp đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố thỏa thuận tài sản vô hiệu do bị lừa dối. Tòa án xác định đây là trường hợp vô hiệu tương đối theo Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015. Do chị B đã biết hoặc phải biết quyền lợi của mình bị xâm phạm từ thời điểm đăng ký kết hôn nhưng quá 02 năm mới yêu cầu, Tòa án bác yêu cầu do hết thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản.
Ngược lại, nếu nội dung thỏa thuận tước bỏ hoàn toàn quyền tài sản và quyền được bảo đảm đời sống tối thiểu của chị B, Tòa án có thể xem xét vô hiệu tuyệt đối mà không áp dụng thời hiệu.
>>> Xem thêm: Bạn sẽ yên tâm hơn rất nhiều sau khi đọc trọn bộ Thủ tục làm sổ đỏ.
5. Kết luận
Thời hiệu vô hiệu thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không được áp dụng thống nhất cho mọi trường hợp mà phụ thuộc vào bản chất vi phạm của thỏa thuận. Với các trường hợp vô hiệu tương đối, thời hiệu yêu cầu tuyên bố vô hiệu là 02 năm theo Bộ luật Dân sự. Đối với các trường hợp vi phạm điều cấm của luật hoặc xâm phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp của vợ chồng hoặc người thứ ba, Tòa án có thể tuyên bố vô hiệu mà không bị ràng buộc bởi thời hiệu. Việc hiểu đúng và áp dụng đúng thời hiệu là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên khi phát sinh tranh chấp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Phí công chứng thỏa thuận di sản: Bảng giá cập nhật mới nhất
>>> Cách lựa chọn văn phòng công chứng gần nhất tại Hà Nội uy tín và làm việc đúng quy định
>>> Toàn bộ quy trình thực hiện công chứng ủy quyền trong các giao dịch dân sự phổ biến hiện nay
>>> Khi nào người dân cần thực hiện chứng thực chữ ký để văn bản có giá trị pháp lý
>>> Công chứng ngoài trụ sở và trách nhiệm bồi thường của tổ chức hành nghề
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
