Trong thực tế, không ít trường hợp người dân xây nhà không đúng giấy phép xây dựng hoặc xây dựng khi chưa được cấp phép, dẫn đến lo lắng về nguy cơ bị xử phạt và buộc tháo dỡ công trình. Vậy xây nhà sai phép có bị buộc tháo dỡ không, hay vẫn có cơ hội khắc phục, điều chỉnh để được công nhận hợp pháp? Bài viết dưới đây sẽ phân tích quy định pháp luật hiện hành về xử lý xây dựng sai phép, làm rõ các trường hợp bắt buộc tháo dỡ và những tình huống có thể được giữ lại công trình.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng có làm việc ngoài giờ hành chính không?

Xây nhà sai phép là gì?

Xây nhà sai phép

Khái niệm xây nhà sai phép

Theo pháp luật xây dựng, xây nhà sai phép được hiểu là việc xây dựng công trình:

  • Không có giấy phép xây dựng trong trường hợp phải có giấy phép; hoặc

  • Có giấy phép xây dựng nhưng xây không đúng nội dung giấy phép được cấp.

Khoản 7 Điều 3 Luật Xây dựng 2014 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020) quy định:

“Xây dựng không phép là việc xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng theo quy định; xây dựng sai phép là việc xây dựng công trình không đúng với nội dung giấy phép xây dựng được cấp.”

Xây nhà sai phép có bị buộc tháo dỡ không?

Nguyên tắc xử lý chung đối với nhà xây sai phép

Theo pháp luật hiện hành, không phải mọi trường hợp xây nhà sai phép đều bị buộc tháo dỡ, mà việc xử lý phụ thuộc vào:

  • Mức độ vi phạm;

  • Khả năng khắc phục;

  • Sự phù hợp với quy hoạch, chỉ giới xây dựng.

Khoản 11 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP quy định:

“Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm.”

Tuy nhiên, buộc tháo dỡ chỉ áp dụng khi không đủ điều kiện để hợp thức hóa.

>>> Xem thêm: Dùng dịch vụ làm sổ đỏ trọn gói có đảm bảo quyền lợi pháp lý không?

Trường hợp BỊ BUỘC tháo dỡ công trình xây nhà sai phép

Người xây dựng bắt buộc phải tháo dỡ trong các trường hợp sau:

Xây dựng sai phép nhưng không phù hợp quy hoạch

Căn cứ khoản 15 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP:

“Buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm đối với hành vi xây dựng không phù hợp với quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị.”

Ví dụ:

  • Xây vượt chỉ giới xây dựng

  • Xây lấn hành lang bảo vệ giao thông, thủy lợi

  • Xây dựng trên đất không được phép xây dựng nhà ở

Xem thêm:  Tạm ngừng kinh doanh: thủ tục, thời gian và nghĩa vụ thuế

Xây dựng sai phép nhưng không thể điều chỉnh giấy phép

Trường hợp:

  • Xây sai số tầng

  • Sai diện tích sàn

  • Sai chiều cao công trình

nhưng không đủ điều kiện để điều chỉnh giấy phép xây dựng, thì phần xây dựng sai phép phải tháo dỡ.

Trường hợp KHÔNG bị tháo dỡ, được khắc phục hậu quả

Xây nhà sai phép

Khoản 9 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP cho phép:

“Trường hợp công trình xây dựng sai phép nhưng đáp ứng điều kiện cấp giấy phép xây dựng hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng thì không áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ.”

Theo đó, người dân có thể:

  • Bị xử phạt hành chính

  • Sau đó làm thủ tục xin điều chỉnh hoặc cấp giấy phép xây dựng bổ sung

Khi được cấp phép hợp lệ, công trình không bị buộc tháo dỡ.

>>> Xem thêm: Phí công chứng: Những khoản chi phí bất ngờ bạn cần biết khi công chứng giấy tờ quan trọng

Mức xử phạt hành chính khi xây nhà sai phép

Theo Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP, mức phạt phổ biến đối với xây nhà sai phép như sau:

  • Phạt tiền từ 60 – 80 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ tại đô thị

  • Phạt tiền từ 40 – 60 triệu đồng đối với nhà ở riêng lẻ tại nông thôn (trong khu vực có quy hoạch)

Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào:

  • Loại công trình

  • Vị trí xây dựng

  • Quy mô và mức độ vi phạm

Trình tự xử lý khi phát hiện xây nhà sai phép

Khi phát hiện hành vi xây nhà sai phép, cơ quan có thẩm quyền sẽ:

  1. Lập biên bản vi phạm hành chính

  2. Ra quyết định xử phạt

  3. Yêu cầu dừng thi công

  4. Ấn định thời hạn khắc phục (xin điều chỉnh giấy phép)

  5. Hết thời hạn mà không khắc phục → buộc tháo dỡ

Khoản 5 Điều 15 Nghị định 16/2022/NĐ-CP nêu rõ:

“Hết thời hạn được yêu cầu mà chủ đầu tư không xuất trình được giấy phép xây dựng thì bị áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ.”

Ví dụ minh họa thực tế

Ví dụ:
Ông B được cấp giấy phép xây dựng nhà 3 tầng, nhưng khi xây dựng thực tế đã xây thêm tầng 4. Khu vực xây dựng phù hợp quy hoạch, không vi phạm chỉ giới.

  • Trường hợp này:

    • Ông B bị xử phạt hành chính

    • Được yêu cầu làm thủ tục điều chỉnh giấy phép xây dựng

Nếu được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận điều chỉnh, tầng xây thêm không bị tháo dỡ.

Ngược lại, nếu không đủ điều kiện điều chỉnh, tầng 4 buộc phải tháo dỡ.

Người dân cần lưu ý gì để tránh bị tháo dỡ nhà xây sai phép?

  • Kiểm tra kỹ nội dung giấy phép xây dựng trước khi thi công

  • Không tự ý thay đổi thiết kế, số tầng, diện tích

  • Nếu có nhu cầu thay đổi → xin điều chỉnh giấy phép trước

  • Chủ động làm việc với cơ quan quản lý xây dựng khi có vướng mắc

Xem thêm:  Mở văn phòng đại diện: hồ sơ, thủ tục và lưu ý

Kết luận

Xây nhà sai phép không đương nhiên bị buộc tháo dỡ, mà việc xử lý phụ thuộc vào khả năng khắc phục và sự phù hợp với quy hoạch. Tuy nhiên, nếu không đủ điều kiện điều chỉnh giấy phép hoặc vi phạm nghiêm trọng quy hoạch xây dựng, biện pháp tháo dỡ là bắt buộc. Do đó, người dân cần tuân thủ chặt chẽ quy định về giấy phép xây dựng để tránh rủi ro pháp lý và thiệt hại kinh tế.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân lập ở nước ngoài

>>> Công chứng văn bản từ chối nhận di sản khi di sản là tiền gửi ngân hàng

>>> Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng ủy quyền tại nơi cư trú

>>> Dịch vụ làm sổ hồng trọn gói sang tên cho người nước ngoài mua nhà

>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Đánh giá