Công chứng hợp đồng thuê dài hạn chi tiết năm 2026

Hợp đồng thuê tài sản dài hạn là loại giao dịch phổ biến trong thực tiễn, đặc biệt đối với nhà xưởng, mặt bằng kinh doanh, quyền sử dụng đất, tài sản có giá trị lớn. Do thời gian thuê kéo dài và nghĩa vụ các bên phát sinh liên tục, thời điểm công chứng hợp đồng trở thành yếu tố quan trọng trong việc xác định hiệu lực, quyền ưu tiên và trách nhiệm pháp lý khi xảy ra tranh chấp. Việc nhận diện đúng vai trò của thời điểm công chứng giúp các bên phòng ngừa rủi ro và bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch thuê dài hạn.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng nào đáng tin cậy khi giải quyết tranh chấp tài sản vợ chồng sau ly hôn?

Khái niệm hợp đồng thuê tài sản dài hạn và đặc điểm pháp lý

Hợp đồng thuê tài sản

Theo Bộ luật Dân sự 2015:

“Hợp đồng thuê tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê để sử dụng trong một thời hạn, bên thuê phải trả tiền thuê.” (Điều 472)

Pháp luật không định nghĩa trực tiếp “thuê tài sản dài hạn”, nhưng trên thực tế, thuật ngữ này thường dùng để chỉ:

• Hợp đồng thuê có thời hạn dài (5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc hơn)

• Hợp đồng thuê gắn với đầu tư, cải tạo, khai thác tài sản

Đặc điểm pháp lý của hợp đồng thuê tài sản dài hạn

• Thời gian thực hiện nghĩa vụ kéo dài

• Dễ phát sinh thay đổi hoàn cảnh, pháp luật hoặc chủ thể

• Nguy cơ tranh chấp cao nếu không xác định rõ thời điểm hiệu lực

Chính vì vậy, thời điểm công chứng đóng vai trò then chốt trong việc xác lập và bảo vệ giao dịch.

Công chứng hợp đồng thuê tài sản dài hạn: Có bắt buộc không?

Nguyên tắc chung

Theo Bộ luật Dân sự 2015:

“Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể, trừ trường hợp luật có quy định khác.” (Điều 119)

Như vậy, hợp đồng thuê tài sản không mặc nhiên phải công chứng, kể cả khi có thời hạn dài, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành quy định bắt buộc.

Trường hợp thuê tài sản phải công chứng

Ví dụ:

• Thuê quyền sử dụng đất, thuê nhà ở giữa cá nhân với cá nhân

• Thuê tài sản mà luật chuyên ngành yêu cầu công chứng

Theo Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2014, các hợp đồng thuê liên quan đến quyền sử dụng đất, nhà ở trong một số trường hợp phải được công chứng hoặc chứng thực.

>>> Xem thêm: Phân biệt rõ giữa “sang tên sổ đỏ” và “dịch vụ sang tên sổ đỏ”

Thời điểm công chứng và hiệu lực của hợp đồng thuê tài sản dài hạn

Thời điểm công chứng là thời điểm xác lập hiệu lực

Theo Luật Công chứng 2024:

“Hợp đồng, giao dịch được công chứng có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.” (Điều 5)

Do đó, trong hợp đồng thuê tài sản dài hạn:

• Thời điểm công chứng là mốc xác định hợp đồng có hiệu lực pháp lý

• Là căn cứ phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên

Phân biệt thời điểm công chứng và thời điểm giao tài sản

Trong thực tiễn, các bên thường thỏa thuận:

• Công chứng hợp đồng trước

• Giao tài sản và bắt đầu tính tiền thuê sau

Khi xảy ra tranh chấp, Tòa án sẽ căn cứ vào:

• Thời điểm công chứng

• Thỏa thuận về thời điểm thực hiện nghĩa vụ

để xác định trách nhiệm của các bên.

Ý nghĩa của thời điểm công chứng trong hợp đồng thuê dài hạn

Căn cứ xác định hiệu lực đối kháng với người thứ ba

Đối với các hợp đồng thuê tài sản gắn với quyền sử dụng đất, nhà xưởng, thời điểm công chứng giúp:

• Chứng minh hợp đồng được xác lập hợp pháp

• Bảo vệ quyền lợi bên thuê khi tài sản bị chuyển nhượng hoặc phát sinh tranh chấp với người thứ ba

Xác định trách nhiệm khi hợp đồng bị chấm dứt hoặc đình chỉ

Thời điểm công chứng là căn cứ để:

• Xác định hợp đồng có tồn tại hợp pháp hay không

• Đánh giá lỗi của các bên khi hợp đồng bị chấm dứt trước hạn

• Giải quyết nghĩa vụ bồi thường thiệt hại

>>> Xem thêm: Có thể ủy quyền người khác đi công chứng di chúc không?

Rủi ro pháp lý liên quan đến thời điểm công chứng trong thuê tài sản dài hạn

Một số rủi ro thường gặp:

• Công chứng sau khi đã giao tài sản, khó xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ

• Công chứng khi tài sản đang bị hạn chế giao dịch

• Công chứng nhưng không ghi rõ thời điểm bắt đầu thuê

Những rủi ro này có thể dẫn đến tranh chấp về tiền thuê, thời hạn thuê và trách nhiệm hoàn trả.

Trách nhiệm của công chứng viên khi xác lập thời điểm công chứng

Theo Luật Công chứng 2024:

“Công chứng viên phải kiểm tra tính hợp pháp của hợp đồng, giải thích rõ quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý cho các bên.” (Điều 17)

Trong hợp đồng thuê tài sản dài hạn, công chứng viên cần:

• Làm rõ thời điểm công chứng và thời điểm thực hiện hợp đồng

• Giải thích hệ quả pháp lý của hợp đồng có hiệu lực ngay hay có hiệu lực sau

Ví dụ thực tiễn

Năm 2023, Công ty A ký hợp đồng thuê nhà xưởng 15 năm với ông B, hợp đồng được công chứng vào ngày 01/6/2023, nhưng thỏa thuận giao tài sản vào ngày 01/9/2023. Khi phát sinh tranh chấp về tiền thuê trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 8, Tòa án xác định:

• Hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm công chứng

• Nghĩa vụ trả tiền thuê phát sinh từ thời điểm giao tài sản theo thỏa thuận

Khuyến nghị pháp lý

• Nên công chứng hợp đồng thuê tài sản dài hạn để bảo đảm an toàn pháp lý

• Ghi nhận rõ thời điểm công chứng và thời điểm bắt đầu thuê

• Kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản trước khi công chứng

• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ công chứng để làm chứng cứ khi tranh chấp

Kết luận

Thời điểm công chứng trong hợp đồng thuê tài sản dài hạn là mốc pháp lý quan trọng để xác định hiệu lực giao dịch, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp. Việc nhận thức đúng và áp dụng đúng quy định về thời điểm công chứng không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro mà còn bảo vệ hiệu quả quyền lợi hợp pháp của các chủ thể tham gia giao dịch thuê dài hạn.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Hồ sơ công chứng lưu trữ và hợp đồng giả tạo

>>> Bị chồng/vợ giấu tài sản khi ly hôn: Làm sao phát hiện?

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội cung cấp dịch vụ công chứng ngoài trụ sở theo yêu cầu

>>> Kinh nghiệm tránh sai sót khi làm dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh

>>> Trường hợp di chúc miệng có thể công chứng di chúc không?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com